SEO Bütçesi Nasıl Oluşturulmalı? Kolay Yöntemler!

— Herkese merhaba, Zeo Talks'a hoş geldiniz. Bugün Mete ile beraber SEO bütçesinin nasıl oluşturulacağı noktasında bazı konu başlıklarını konuşacağız. Mete, hoş geldin.

— Hoş bulduk. Selamlar Samet, nasılsın?

— İyiyim, sen nasılsın? Nasıl gidiyor?

— Ben de iyiyim, çok teşekkürler. Gayet güzel gidiyor. Daha önce yine bir Zeo Talks yapmıştık, birkaç ay daha fazla oldu herhalde.

— Evet, evet.

— Bugün de yine markaları daha çok ilgilendiren, biraz ajanslara da dokunduğumuz yeni bir konu başlığıyla birlikteyiz.

— Kesinlikle. O zaman hiç vakit kaybetmeden ilk sorumla başlayayım. Biliyorsun zaten birçok müşteri görüşmelerinde en çok sorulan sorulardan bir tanesi de bu: "SEO'nun maliyeti nedir?" "SEO maliyetleri neleri kapsıyor?" gibi aslında birçok soru geliyor sana. Özetle burada bizi izleyenlere, bizi dinleyenlere SEO'nun maliyetinin ne olduğu konusunda bilgi verebilirsen çok sevinirim.

— Tabii ki. Ya bunun aslında bugün üzerine konuşacağımız birçok konuda olduğu gibi iki perspektifi var. Yani bir marka açısından işin maliyeti var, bir ajans tarafında maliyeti var. Marka içinde de yine kendi içinde bu süreci yürütmenin ayrı bir maliyeti var, ajansla çalışmanın ayrı bir maliyeti var. Hani marka açısından bakmak gerekirse, tabii ki ya bir ajansla ya da third party ile, bu freelancer olabilir ya da bir ajans olabilir, çalışacaksınız ya da bunu kendi içinizde yapacaksınız. Hani kendi içinde yapmanın maliyeti tabii ki bir ekip maliyeti oluyor.

Bunu tercih eden markalar da var; hani hem ajansla çalışıp hem kendi içinde ekip kuran, ekibi bulunan markalar da var. Ya da tamamen ajansa bu tarafı devretmiş markalar da var. Sen de zaten danışman olarak hani iki senaryoda da çalıştığın markalar var, geçmişte de oldu. Ya ben şeyle başlayayım: Hani kendi içinde dediğim gibi, markanın bu süreci kendi içinde yürüttüğü senaryoda işte bir ekibin maliyeti oluyor. O ekibin kullanacağı araçların maliyeti oldukça önemli. Çünkü özellikle büyük bir projeyse, işte birden fazla dil varsa, sayfa sayısı yüksekse ya da işte kompleks bir projeyse, bazen tek bir tool da yetmiyor biliyor.

İşte tarama tarafında bir tool gerekecektir, işte bir rakip araştırması, anahtar kelime araştırması yapmak için Ahrefs, Semrush gibi tool'lar gerekecektir. Bunun dışında içerik maliyeti var. Yine onu da içeride kendi yazarlarınız varsa, içeriklerinizi kendiniz yazabilirsiniz ya da dışarıdan yazdırabilirsiniz. Backlink tarafı var; yine projeye göre backlink alımı gerekecekse, bunu da içeride yapmanın çok bir imkanı yok, yine mecburen aslında outsource etmek gerekecek. Genel olarak aslında maliyetler bu şekilde. Bence ben sana topu şöyle atayım: Hani sence ne tip markalar ajansla çalışmalı ya da kendi içinde bu süreci yönetmeli?

Hani bu kararı verirken neye dikkat etmeliler? İstersen onu da senden dinleyelim.

— Tabii, tabii. Ya bence bu işi başaracaklarına en başta inanıp ve çalışacakları ajans ya da kişiler kimse, hani bunlara güvenmeleri gerekiyor. Bu düşünce yapısında olan kişiler, firmalar daha doğrusu, bence bir ajansla çalışabilir. Çünkü buradaki SEO başarısının uzun vadeli bir süreç olduğunu unutmamak gerekiyor. Ve sen de az önce bahsettin zaten, bunlar işte ekip kurmak, bu ekibin maliyetleri, bunların hepsi aslında günün sonunda çok ciddi bir maliyet oluşturabiliyor. Burada senin az önce bahsettiğin SEO araçlarına şöyle bir parantez açabilirim: Örneğin bizim işte 100.000 plus'lık bir sitemiz olduğunu düşünelim.

Daha doğrusu 100.000 sayfayı crawl edebileceğimiz bir sitemiz olduğunu düşünelim. Ve bu sitenin JavaScript tabanlı olduğunu düşünelim. Eğer siz bir crawlera sahipseniz, bu crawl'un ekstra bir de JavaScript rendering özelliğinin de açık olması lazım. E şimdi bunların hepsi... Crawlera para veriyorsun, bir de buna ekstra para vermen gerekiyor. Bunların hepsi aslında dediğim gibi günün sonunda çok fazla bir maliyet oluşturabiliyor. İçerik maliyetlerine bakarsak...

— Bu arada çok kısa böldüm, araya hemen şunu ekleyebilirim Samet: Geçen son böyle bir ay içerisinde Türkiye'deki çok büyük yayıncılardan biriyle görüşmüştük. Onların mesela ajansa ilk sordukları sorulardan biri buydu. Hani senin de ilgilendiğin konular. Hani bizim milyonlarca sayfamız var, birden fazla sitemiz var. Ve mevcut ajansta da aslında en büyük yaşadığımız problemlerden biri teknik taraf. Hani siz hangi crawlerları kullanıyorsunuz, bunlarda limit var mı, hani çalışırsak bu konuda bir problem yaşar mıyız şeklinde bir soru gelmişti. O yüzden özellikle büyük projelerde, sayfa sayısı yüksek olan web siteleri için crawler tarafı oldukça önemli.

— Kesinlikle. İçerik tarafıyla alakalı da şunu söyleyebilirim: Evet, yeni içerik yazımı gibi noktalar zaten ekstra maliyet. Bir de zaman zaman biz bazı markalarda, biliyorsun, içerik güncelleme sheet'i tutabiliyoruz. Burada örneğin 6 ay önce yayınlanmış, örnek veriyorum, "Motolu Taşıtlar Vergisi" ya da farklı bir konu başlığı güncellenebiliyor herhangi bir konu hakkında. Şimdi bunu güncellemeniz lazım. O yüzden yeni içeriklerden ziyade mevcut içeriklerin güncellenmesi noktasında da ekstra maliyetler olabiliyor. Hani bu SEO maliyeti kapsamında düşündüğüm zaman aklıma gelen konulardan birisiydi.

— Evet, evet. Ya bence şöyle toparlayabiliriz bu başlığı: Eğer hani büyük bir web siteniz varsa, hani gerçekten ciddi bir teknik deneyim gerektiriyorsa, sayfa sayınız yüksekse, birden fazla dil mevcutsa, yani bu tarz büyük ve zor bir projeyse, genellikle bir kişinin üstesinden gelememe durumu olabiliyor. Hani içeriye sadece bir kişiyi alayım, SEO'dan anlayan, SEO konusunda bilgili birini alayım ve tüm süreci o yürütsün demek, bazen başarısızlıkla sonuçlanabiliyor. Ama küçük bir web siteniz vardır, belki daha amatör bir başlangıç yapıyorsunuzdur veya işte çok niş bir sektörde yer alıyorsunuzdur.

Zaten rakip azdır, sayfa sayınız azdır, ürün sayınız azdır. Hani o zaman belki bunu kendi içinizde daha kolay bir şekilde, daha küçük bir ekiple halledebilirsiniz. Ama diğer senaryoda hani biraz daha deneyim, işte farklı perspektiflerin gerektiği, işte birden fazla tool'un gerektiği senaryoda muhtemelen bir ajansa ihtiyaç duyacaksınız. Hani o senaryoda da ajansla çalışmak, içeride 2-3 kişilik ekip kurmak ve kuracağınız ekipte de senior seviye, yani çok deneyimli insanları almanız gerektiği için ajansla çalışmaktan çok daha maliyetli olabilir. Biraz bence buna göre markalar karar verebilir: Ajansla çalışmak ya da içeride bu süreci yürütmek için.

— Kesinlikle. Bence çok güzel özetledin durumu. Diğer konu başlığı mesela aslında az önce zaten SEO'nun maliyetinden bahsetmiştik. Bir de şimdi SEO yapmamanın maliyeti nedir? Bundan aslında kısaca bahsetmek istiyorum. Senin SEO yapmamanın maliyetiyle ilgili görüşlerin nelerdir?

— Bu da çok yakın zamanda böyle bir toplantıda konuştuğumuz bir konuydu. Yani SEO yapmamaktan ziyade aslında biraz geri planda bırakmakla alakalı. Yine görüştüğüm markalardan bir tanesi, zor bir sektörde, böyle çok detay vermeyeyim, hani markayla alakalı şeyler olmasın ama, zor bir sektörde. Yani aranma hacimlerinin çok yüksek olduğu, 2-3 tane böyle çok büyük sektörü domine eden web sitesinin olduğu, markanın olduğu bir sektörde. Böyle bundan 4-5 sene önce 1 milyon bandında, 1 milyondan daha fazla trafikler alırken, şu an böyle 100 binlere kadar gerilemişler.

Bu süreçte de işte sitenin altyapısı değişmiş, tasarım değişikliği süreçleri olmuş, işte sunucu tarafında değişiklikler olmuş. Birçok algoritma güncellemesinden yara alarak, trafik düşerek devam etmişler. Ve hani işin finalinde aslında bu 4-5 senelik süreçte artık trafik onda biri seviyelerine kadar düşmüş. Yani Google'ın gözünde de aslında uzun süredir olumsuz sinyaller barındıran bir web sitesi haline gelmiş. Ve marka aslında şu an yeni bir ajansla bunu toparlamak gibi bir hedefle aslında bize geldiler. Ben de aslında bunun hani kolay bir durum olmayacağını, zor bir proje olduğunu, hani sektör anlamında da zor.

Yine sayfa sayısı çok yüksek, birden fazla dil var vesaire. Bunun çok kısa vadede mümkün olmayacağını, direkt toparlanıp eski noktalara ulaşmanın. Biraz bunlardan aslında bahsettik, bunlardan konuştuk. Hani o yüzden hani SEO yapmamak, eğer sıfırdan başladıysanız aslında bir eksi durumu yok. Yani sıfırda kalmaya devam edeceksiniz. Ama belirli bir performansınız varsa ve hani bir tarihten sonra artık ne içeride ne de dışarıdan destek alarak SEO'ya önem vermiyorsanız, hani bu süreçleri göz ardı ediyorsanız, bu bahsettiğim örnekteki gibi ciddi bir trafik kaybı ve görünürlük kaybı yaşayabilirsiniz.

Hani bunu toparlamak da böyle birkaç ayda, bazen bir yıldan bile daha uzun bir süre gerekebilir. Direkt aynı seviyeye gelmesek bile yukarı yönlü bir ivmeye çevirmek için bunu. O yüzden hani SEO'yu göz ardı etmenin maliyeti, bazen tamamen yeni bir domaine geçmeye kadar gidebilecek süreçlere varabiliyor maalesef. Ben de böyle yakın zamanda yaşadığım bir şeyle bunu detaylandırmak istedim.

— Çok iyi yaptın. Bir de şey, özellikle yeni kurulan markalarda, örneğin işte Samet Tekstil diyelim, yeni kuruldu. Kullanıcılar sürekli zaten OST'ye eğer giriyorsa, bir Google'a tekrar geri dönüp örneğin samettekstil.com güvenilir mi? İşte samettekstil.com iade şartları gibi birçok farklı konuyu aradığı için, eğer biz orada zaten var olamıyorsak, örneğin sayfalarımız indekslenemiyorsa, taranamıyorsa, bu zaten bizi direkt arka plana atıyor. Hatta bununla beraber bir kullanıcının şikayeti varsa, o şikayet sonuçlarında bile yer alamıyorsak, bu yine bizim güvenilirliğimizi etkileyebilir. Marka bilinirliği zaten burada da SEO'da da etkili. Siz daha fazla SEO çalışması yaparsanız, marka bilinirliğinizi destekleyebilirsiniz.

Diğer konu da aslında sizin dikeydeki rakiplerinize göre aslında bir trafik kaybınız olabilir. Rakipleriniz sizden daha fazla SEO yatırımı yaparsa, aranızdaki gap açılabilir. Bir de benim aklıma gelen konulardan bir tanesi de, yüksek reklam maliyetlerini daha minimum seviyelere çekmemize faydalı olabilir SEO çalışmaları. Çünkü bu sayfaların optimize edildiği, bu sayfalar optimize edildiği takdirde sayfaların kalite puanları yükselecek ve Google Ads'te tıklama başı maliyetler daha düşük seviyelere gelebilir. SEO'da bu kapsamda aslında bu PPC çalışmalarını destekleyebiliyor. Bir de konuşurken aklıma geldi: SEO, sunucu optimizasyonu ya da hosting diyebileceğimiz tarafta da katkı sağlayabilir. Yani SEO yaptıktan sonra, yapmadığımız zaman katkı sağlamıyor. Yaptığımız zaman nasıl katkı sağlayabilir? Örneğin sitenize eklenen görseller 4-5 megabayt olduğunu düşünelim ve bunun yüzlerce olduğunu düşünelim.

Bunlar tabii ki sizin hostinginizde bir alan kaplıyor sitede. Bunları optimize edeceksiniz. Örneğin time to first byte metriklerinizi optimize edebileceksiniz. Gibi birçok farklı konuda da aslında sizin ayrıca sunucu tarafındaki yatırımınıza daha az para ayırmanız da bu noktada SEO çalışmaları sağlayabilir.

— Evet, evet. Yani direkt böyle trafik pozisyon odaklı gidiyoruz ama SEO'nun dediğin gibi dolaylı yoldan birçok konuya da net bir etkisi var. Hani oralardan da herhangi bir dezavantajlı duruma düşmemek adına, mümkün olduğunca hızlı bir şekilde, vakit kaybetmeden SEO süreçlerine önem vermek gerekiyor.

— Aynen. Az önce rakiplere zaten değinmiştim. Peki rakipler ne kadar SEO yatırımı yapıyor? Bunu nasıl ölçebiliriz? Ya da bununla ilgili öngörülerimiz neler olabilir Mete?

— Evet ya, bu da çok böyle gelen sorulardan bir tanesi. Ya burada çok temel şeylerden bir tanesi aslında sektörel kelimelerde üst sıralardalarsa, muhtemelen zaten yatırım yapıyorlardır. Bu oldukça önemli bir konu zaten. Hani burada işte ne kadar süredir sektördeler, işte domain yaşı vesaire gibi kriterlere göre de. Hedef birçok kelimede aslında ön plandaysa rakip olarak gördüğümüz marka, muhtemelen bir SEO yatırımı yapıyordur. Ama daha spesifik olarak ne olabilir? İşte backlink profilini takip edebilirsiniz. Hani backlink sayılarında artış yaşanıyorsa, böyle hedef kelimeler üzerinden backlinkler geliyorsa, veya işte ne kadar sık sayfa yaratıyorlar.

İşte bir e-ticaret sitesi üzerinden düşünelim mesela. İşte kategori içerikleri var mı, title'ları, description'ları düzgün mü? Hani çok basit bir şekilde siz dışarıdan bir crawl başlattığınızda, hani ne kadar hatayla karşılaşıyorsunuz? Temel hatalar var mı sitede, yok mu? Bunlara bakılabilir. İşte bir blog tarafı varsa, ne kadar sık içerik üretiyor, yeni içerikler ekliyor mu, aylık ne kadar içerik üretiyor, bunlara bakılabilir. Hani bu tarz şeylerle aslında rakibin tabii ki net bir şekilde ne kadar yatırım yaptığını bilemeyiz ama en azından SEO'ya önem verip vermediğini ya da ne derece agresif ilerlediğini bu şekilde aslında takip edebiliriz dışarıdan.

— Kesinlikle. Benim eklemem bir şey olur: Backlink harcamaları, harcama değil de backlink çalışmalarını inceleyebiliriz. Ahrefs ya da Semrush gibi tool'lardan. Reference domain kısmında Ahrefs botun en son crawl ettiği tarihe göre baktığımız zaman ya da new kısmına baktığımız zaman, orada da rakiplerin, yani ben bir SEO'cu olarak o rakibin backlink alıp almadığını oradan anlayabilirim. Yani üç aşağı beş yukarı. Oradaki money encryptexter zaten bağırıyordur yani. Hani oradan anlaşılabilir. Tabii ki bazı doğal yollarla elde edilen backlinkler de var. Bunlar zaten cepte. Bir de şeyi söyleyebilirim: Hani bir hesaplama yapmak istiyorsak, örneğin benim rakibim içeriğe ne kadar para bütçe ayırıyor tarzında, kabaca şöyle bir şey yapabiliriz belki.

Bir e-ticaretteki ürün açıklaması ya da kategori içeriğinden yola çıkalım. Bir bakalım, örneğin işte kaç kelime var? 1000 kelime. Ortalama bir içerik üretmenin maliyeti nedir? X lira. İşte 1000 çarpı X'ten aslında bir içerik üretmenin maliyetini bulup, rakibinin kaç sayfada içerik yazdığını bir crawl yapıp, ha bak 30 sayfa içerik yazmış, yaklaşık şu şu şu kelime, demek ki bu kadar içerik bütçesi ayırmış gibi bir planlama da yapılabilir. Bir de az önce sen içerik üretme frekansından da bahsetmiştin ya, sıklıktan daha doğrusu. Oradan mesela benim aklıma şey geldi sen anlatınca. Ben bir markada rakip analizi yapıyordum. Rakibin şey, son güncellenme ya da ilk yayınlanma tarihi ne structured data'da ne de arayüzde hiçbir şekilde belli olmuyor.

Tabii ki web archer'dan girip bakılabilir de, benim crawl ya da bot bir analiz yapmam lazım yani bir insight elde edebilmem için. Ben de gittim, site WordPress'te, öne çıkarılmış görsel ekliyorlar ya blog yazılarına. Orada uploads klasörünün altında her bloga görsel eklemişlerdi ve uploads klasörünün altında onlar tarih ve gün olarak vardı. Ben de onları çekip aslında rakibin içerik üretme frekansını bulmuştum.

— Şey de aklıma geldi: Siz hani ekipte şey yapmıştınız ya, hani rakibin sitemap'ini düzenli olarak track eden bir otomasyon yapmıştınız. Hani o tarz otomasyonlar da, hani bu belki biraz daha advanced seviye kalabilir ama, o tarz otomasyonlarla da rakip ne sıklıkla site haritasını güncelliyor, ne kadar sayfa ekliyor vesaire, onlar da takip edilebilir tabii ki.

— Evet, evet. Kesinlikle. Sıradaki konu başlığım: SEO audit. SEO audit hangi durumlarda faydalı olur? Sana yönelteceğim direkt soru bu olur aslında şu anda.

— Evet ya, burada da ya şöyle biraz aslında duruma göre değişiyor.

— İstersen bir SEO audit'i bir tanımlayabilirsin. Daha belki hani bilgisi olmayanlar için daha faydalı olur.

— Ya SEO audit dediğimiz şey aslında hani SEO, evet uzun bir süreç, biraz zaman, sabır gerektiren bir süreç. SEO audit dediğimiz şey de aslında ya spesifik bir konuda ya da genel web sitesini ele aldığımız tek seferlik bir SEO çalışması olarak özetleyebiliriz. Bu ne tarz durumlarda aslında faydalı oluyor? Hani faydalı olduğu durumlar var. Bizim de tek seferlik destek verdiğimiz markalar oldu geçmiş süreçlerde. Ama hani en başından başlarsak, dediğim gibi yani siz bir SEO yatırımı yapacaksanız, içeride konuyla ilgili herhangi bir çalışan bir ekip yoksa, sadece bir audit aslında yeterli olmayacaktır tabii ki.

Çünkü SEO işte bir süreç aslında tamamen. Burada evet bazı geliştirmeler yapıyorsunuz sitenizde, sayfalarınızı geliştiriyorsunuz, içeriklerinizi geliştiriyorsunuz, yeni sayfalar, yeni içerikler üretiyorsunuz, teknik optimizasyonlar yapıyorsunuz. Ama bu ilerleyen süreçte aslında sürekli olarak devam etmesi gerekiyor. Teknik tarafın düzenli olarak kontrol altında tutulması, yeni teknik hataların, eksiklerin hızlı bir şekilde fark edilip çözüme kavuşturulması gerekiyor. Bundan dolayı da aslında SEO audit, sadece SEO audit üzerinden ilerlenecekse, birçok marka ve proje için yetersiz kalacaktır. Ama hani bizim daha çok destek verdiğimiz süreçlerde, senin de bildiğin gibi Samet, örnek veriyorum, bir migration süreci oluyor. Hani site altyapı değiştirecek veya işte e-ticaret altyapısı değişecek, tasarımı değişecek vesaire. Özellikle sayfa sayısı yüksekse, büyük bir projeyse, hani burada bir dışarıdan destek almak, bu sürecin SEO'ya uygun şekilde ilerlemesinin sağlanması için, hani tek seferlik bir hizmet alınabilir.

Ya da bütçe kısıtınız vardır, işte ajanslarla çalışmanın maliyetini o an için size fazla geliyordur. Yılın belirli dönemlerinde audit yaptırmak mantıklı olabilir. Hani bunu şuna kıyasla söylüyorum: Hiç yaptırmamaktansa veya hiç SEO'yla ilgilenmemektense, tabii ki audit yaptırmak daha faydalı. Ama hani yılda bir defa bakılması tabii ki birçok açıdan yetersiz kalacaktır. Onun dışında hani bazen şu da olabiliyor: İşte markanın mesela kendi SEO ekibi var. Tüm süreci kendileri yürütüyorlar ama belirli periyotlarda aslında dışarıdan bir gözünde projeye bakmasını isteyebiliyorlar. Hani biz işte çok işin içine gömüldük, artık çok basit şeyler gözümüzden kaçabiliyor. Hani siz dışarıdan bir gözle projeyi inceleseniz, bize eksikleri, hataları çıkarsanız, hani biz de farkında olduklarımızın, farkında olmadıklarımızı aslında sizden almış olsak şeklinde talepler de gelebiliyor.

Hani o gibi durumlarda da audit mantıklı olur. Düzenli bir ihtiyaç yoktur, kendiniz karşılıyorsunuzdur. Ama en azından arada bir farklı bir gözün görmesi mantıklı olabilir. Bu gibi durumlarda SEO audit gayet faydalı bir hizmettir. Ama onun dışında sadece SEO audit üzerinden ilerlemek, çok geniş zaman aralıklarında sadece bir defa, birkaç defa yaptırmak, günün sonunda hani sizi başarıya ulaştırmak için yeterli olmayacaktır.

— Kesinlikle. Bir de SEO audit var. SEO audit var. Hani burada teklif alırken ya da işlem yaparken, hani SEO audit'in kapsamı, hani neler yapacaksınız tarzında soruların da bence ajanslara sorulması gerekiyor. Yoksa birçok kişi birçok farklı crawler kullanabiliyor. Bunların nasıl yorumlanacağı önemli. Bir de az önce sen bahsettin de, SEO ekibi olanların da zaten SEO audit'i alabileceğinden bahsetmiştin. Burada zaten bizi dinleyen izleyen değerli meslektaşlarımız da vardır illaki. Onlar da mesela bazen dediğin gibi işe çok yoğunlaşabiliyorlar ya da toplantı sıklıkları çok fazla oluyor.

Haliyle crawl sonuçlarına bakamayabiliyorlar ya da gözlerinden kaçan bir şey olabiliyor. Ya bazen sadece biz de bu işi yapıyoruz, ya ben böyle yaptım ama bu gerçekten doğru mu? Yani illaki işin ucunda bir aksiyon alınması gerekmiyor. Bir insight ya da evet bu doğru ya da ben böyle yaptım yanlıştı ya da ben böyle düşünüyorum demek bile günün sonunda biz SEO uzmanlarına çok faydalı olabiliyor. Yani bir beyin fırtınası bile yapmak SEO çalışmalarında çok daha faydalı olabiliyor. Yoksa herkes crawler sonuçlarına bakıp üç aşağı beş yukarı bir rapor çıkarabiliyor. Ama burada daha insight yüksek ya da siteye katkısının neler olabileceğini çıkarabileceğimiz SEO audit çalışmaları son derece önemli.

Gidip uzun title, kısa title vermektense, bak senin klinik halde böyle hataların var, aksiyon al, sana bunu öneriyorum tarzında gitmek her zaman bence daha faydalı olacaktır.

— Ya bir de şeye dediğin gibi hani özellikle majör kararlar verilecekse, hani örnek veriyorum büyük bir site var, halihazırda çok iyi trafik alıyor, iyi pozisyonlara sahip. İşte örnek veriyorum, işte yeni pazarlara açılacaksınız, siteye yeni diller eklenecek. İşte bu subfolder mı olsun, subdomain mi olsun, yoksa işte ülke uzantılı farklı domainler mi alalım veya işte kategori ağacı komple baştan değişecektir gibi böyle majör kararlar alacaksanız, sitenin trafiğini etkileyebilecek, yanlış aksiyonlar alındığında trafiği olumsuz anlamda etkileyebilecek kararlar alınacaksa, o zaman da dediğin gibi dışarıdan bir destek mantıklı olacaktır.

O dönem oralarda da böyle tek seferlik hizmet alabilirsiniz. Hani Samet'in dediğine ek olarak kapsam konusu da oldukça önemli. Yani senin oraya değinmen iyi oldu. Hani şimdi sadece teknik audit yapan ajanslar da var veya komple işte content audit yapan markalar da var ya da tamamen backlink audit yapan markalar da var. Ya da işte komple tüm siteyi ele aldığı senaryolar da var. Orada mesela hatırlarsın bir kere, birkaç sene oldu mesela, bir müşterimiz böyle yurt dışından bir ajansa audit yaptırdığını söylemişti. Ve çok böyle yüksek, yani Türkiye piyasasının çok üzerinde paralara mesela audit yaptırıldığını söylemişti.

Sanırım UK'den bir kişi ya da ajanstı yani, çok detay hatırlamıyorum ama hani markaya sunulan şey çok basitti aslında, crawl çıktısıydı yani.

— Signum Frog ya da Signum Frog olsa yine iyi. Search Console'daki işte EMP hatalarını SEO'su alıp atmış burada, EMP hatası var diyor. Zaten görüyoruz ya, senin aksiyon önerin ne olacak yani?

— Evet, evet. Ya bu tarz auditlerde bazen hani hem çok maliyetli hem de çok verimsiz ve faydasız olabiliyor. O yüzden hani audit yaptırırken de hani bunun kapsamının ne olacağı, hangi konulara bakılacağı, örnek veriyorum content tarafı dahil olacaksa, işte ne kadar içerik optimize edilecek ya da ne kadar yeni içerik yazılacak, bunların hepsini aslında sorgulamak gerekiyor. Biraz da projenin tabii ki markanın ve projenin ihtiyacına göre bir kapsam belirlemek gerekecektir. Çünkü hani basma kalıp her projeye, her web sitesine aynı maddeleri uygulamak, aynı şeyleri kontrol etmek, aynı şekilde verimsiz bir sonuç ortaya çıkarabilir.

Hani bu tarafta da bayağı bir detay var aslında yani SEO audit.

— Çok var ya. Ya bu arada benim kişisel görüşüm, bence Türkiye'deki SEO community'si birçok ülkeye göre çok iyi durumda. Gerçekten içimizde çok genius arkadaşlar var. O yüzden bence çok şanslıyız. Gerek ajans, gerek freelancer, gerekse marka tarafında bence çok güzel işler yapılıyor Türkiye'deki danışmanların hizmet verdiği siteler ve sektörlerde.

— Bence de. Yani hem iş kalitesi anlamında da çok katılıyorum. Hani ajans tarafında çok böyle teknik insanlar var. Yani bizim de sektörden tanıştığımız, işte geçmişte Zeo'da birlikte çalıştığımız veya hani sektör vasıtasıyla diğer ajanslardan, markalardan tanıştığımız insanlar. Gerçekten Türkiye community'sinde de hem çok teknik insanlar var hem de bence hizmet kalitesi açısından da hani tabii ki istisnalar var ama genel ortalamanın da ben iyi olduğunu düşünüyorum. Yani müşteri ilişkisi, iletişim kurma şekli, iletişim kurma sıklığı açısından bence gayet iyi hizmet standardı var diyebilirim sektöre.

Yani tabii ki istisnalar hariç diyelim.

— Son sorum Mete: SEO eğitimi almak gerekir mi? Bunu şu yüzden eklemiştim: Biz SEO çalışması yaparken markaları aslında bir nebze de olsa eğitebiliyoruz. Yani ilettiğimiz işler, bu işlerin neden yapılması gerektiği, örneğin işte robots.txt'ye şu parametreyi ekleyelim, şu parametreyi disallow edelim diyoruz. Nedeni ise şu: Ya da bundaki disallow'u kaldıralım çünkü işte SERP'te bunlar indekstenmiş, önce indeksten kaldıralım gibi birçok farklı detay olabiliyor. Ve bunları verirken, müşteriye anlatırken de ufak da olsa müşteriyi eğitebiliyoruz. Burada bence müşteriyi eğitirken de bir SEO eğitimi almanın faydalı olabileceğini şahsen düşündüğüm için sana da bu konuda bana katılıp katılmadığını sormak için bu soruyu ekledim.

— Ya orada bazen şu soru da gelebilir: Hani robots.txt nedir? Çok temel soru da gelebilir. Ya bu da aslında yine markaya göre değişiyor. Ya tabii ki eğitim almak hiçbir zaman zararlı olmaz. Yine kaliteli bir eğitim kapsamı belirlenirse, deneyimli, teknik bir eğitmenden eğitim almanın tabii ki her zaman faydalı olacaktır. Ya burada özellikle şöyle, yani özellikle çalıştığımız büyük markalarda zaten belirli bir SEO farkındalığı oluyor. Yani direkt SEO uzmanı olmasa da karşımızdaki kişi, işte bazen kurumsal iletişim ekibi oluyor, bazen dijital pazarlama ekibi oluyor, bazen direkt yazılım ekibiyle iletişimde oluyoruz.

Hani ortak dili konuşabiliyorsak aslında hani çok zaruri olmayabilir. Tabii ki faydalıdır ama kesinlikle gerekir diyemeyebiliriz. Çünkü orada zaten hani detayları araştırmak, sorunu tespit etmek, çözümü geliştirmek, markaya detaylı şekilde brieflendirmek, bunu dokümantasyon haline getirmek zaten ajansın görevi. Ama orada hani ortak dili konuşabiliyorsak, bizim sunduğumuz işte örnek veriyorum temel terimlere hakimse, sunulan dokümantasyonda sorunun kaynağının ne olduğunu, çözümünü anlayabiliyorsa ne âlâ. Ama hani diğer senaryo da çok olabiliyor. Hani yeni bir marka olabilir ya da SEO'ya yeni yatırım yapmaya başlıyor olabilir. Konuya uzak bir ekip olabilir. O durumda tabii ki eğitim almak, ortak dili konuşabilmek açısından ve ajanstan aldığınız hizmetin verimini arttırmak açısından bayağı kıymetli oluyor. Ki zaten dediğin gibi hani bir ajansta çalıştığınız zaman mutlaka karşıda bir muhatabınız ya da muhataplarınız oluyor.

Ona tabii ki sorular soruyorsunuz. Bazen yazılı oluyor, bu bazen toplantılarda oluyor. Ama hani SEO konusunda daha geniş seviyede ise deneyiminiz, tabii ki bir eğitim almak faydalı olacaktır. Hani buradaki eğitimde çok böyle uzun haftalar, hani eğer çok bir uzmanlık peşinde değilseniz, hani ajansta ortak dili konuşmak yeterliyse, hani böyle bir günlük bir eğitim, bazen birkaç günlük bir eğitim. Biz de genelde hani teknik tarafı ayırıyoruz. İşte on-page olsun, off-page, backlink tarafı, performans ölçümlemesi, tool kullanımı gibi başlıkları ayırabiliyoruz. Yine markanın ihtiyacına göre güzel bir eğitim kapsamı belirlenip uygulamalı bir şekilde eğitim alınırsa zaten hani dediğim gibi hem ajanstan alınan hizmetin verimi artacaktır hem de karşıdaki insanlar da kişisel olarak, mesleki anlamda kendilerine yeni bir aslında deneyim kazandırmış, uzmanlık olmasa da yeni bir ilgi alanı kazandırmış olacaktır.

— Kesinlikle. Çok teşekkürler Mete. Benim başka aklıma gelen bir soru yok bence. Umarım bizi izleyen ve dinleyenlere SEO maliyetleri hakkında bazı bilgileri aktarabilmişizdir. Bu maliyetlerin neler olduğu ya da SEO yapmamanın nasıl bir maliyet doğurabileceği şeklindeki konu başlıklarımızı umarım onlara anlatabilmişizdir. Senin var mı aklına gelen ekstra eklemek istediğin şeyler?

— Yani temel anlamda evet, birçok detaydan bahsettik. Tabii ki çok fazla detay var. Eğer hani atladığımız noktalar, detaylandırmamızı istediğiniz noktalar olursa da yorumlarda buluşabiliriz. Hani yorumlarda da sorularınızı iletirseniz biz de hızlı bir şekilde yanıtlandırmaya çalışırız.

— Kesinlikle. O zaman ufaktan videoyu kapatalım. Bizi izlediğiniz için çok teşekkür ederiz. Kendinize iyi bakın, hoşça kalın. Zeo'nun kanalını da takip etmeyi unutmayın.

— Görüşmek üzere.