E-ticaret, İçerik ve Yapay Zeka ile Yeni Dönem

— Evet, herkese merhabalar. Hostluğu bu sefer ben alırım; Tahir, hoş geldin. Öncelikle misafirimiz olarak teşekkür ederiz, bizi kırmadığınız için. Son görüşmemizden beri bayağı bir gençleşmişsin ya, bir enerjin değişmiş, cidden. Bir ekstra iyi görünüyor; her şey yolunda umarım.

— İyiyim, iyiyim. Teşekkür ederim. Sen nasılsın?

— İyi, süper vallahi. İşte, bir ülke değiştirdik; ben de yeni taşındım, işte uyum sağlamaya çalışıyorum falan. Bir yandan AI gündemi... yoğun geçiyor yani. Ama güzel, şey, eğlenceli bir dönem yani yaşamak adına. Birazcık stresli böyle, bütün gelişmeleri takip edebilmek falan. Ama sizde nasıl gidiyor? Bir e-ticaret yöneticisi olarak gündem hareketli mi? AI ne kadar etkiliyor senin gününü?

— Ya vallahi tabii. İnsan olarak, kişi olarak hepimizi çok etkiliyor. İş olarak sadece e-ticaret değil, herkesin işi etkileniyor bir yandan. Bir yandan da, şey gibi, pandemi gibi; hani böyle bir hastalık çıktı ve onun ne kadar etkili olduğunu bilmiyorduk ya, bu da ona benziyor biraz. Yani bir şeyler var, olmaya devam ediyor ve hızı yavaşlamıyor enteresan şekilde. Devamlı da her gün bir şeyler çıkıyor. Bir yandan endişe var, bir yandan da işte fırsata da çevirmeye çalışıyor herkes. Ama benim gördüğüm kadarıyla, özellikle nasıl diyeyim, çok kurumsal büyük şirketlerde AI'ı işin içine entegre etmek biraz zor.

Hem süreçler gereği zor, hem de neresine nasıl entegre edeceğini bilemiyoruz genelde. Biraz herkes çalışıyor; yani AI nasıl entegre edilmeli, nereye entegre edilmeli gibi. Dolayısıyla biraz böyle bilinmezlik var. Şey gibi değil; yani böyle bir startup kurdum, hadi işte sadece şuraya hizmet vereceğim gibi olmadığı için. Zaten süreçler çok uzun yıllardır var olan süreçler. Onların içerisinde insanlar da var. İnsanları etkileyen yerler var. Tabii insanlar da "bunu alırsak ben ne yapacağım" gibi de bakıyor bir yandan da. Sadece bizim için söylemiyorum yani, genel olarak etrafımda gördüğüm herkes için söylüyorum bunu.

O yüzden biraz karmaşa hâkim bence şu anda. Sadece bizim sektörde değil, bütün dünyada da böyle. Diğer... ben geçen hafta diğer ülkelerle buluştuğumuz bir toplantı var bizim; işte Teknosa Euronics diye bir grubun üyesiyim. Euronics'te de 17-18 tane ülke var yani, herkesle konuştuk. Herkes benzer şeyleri söylüyor. Tabii özellikle organikte büyük kayıplar var, LLM'lerin ortaya çıkmasından sonra. %15 ile %30 arası falan gibi böyle bir... etrafımdaki arkadaşlarımdan duyduğum yani çok ciddi kayıplar var. Orası da çok etkiliyor.

— Ve daha da devam edecek gibi yani. Çok da şey değil, durulacak bir kayıp değil yani. Artık o süre başka bir yere de geçip tekrardan geri gelmiyor.

— Evet, evet. Biraz da karmaşanın sebebi sürekli yeni bir şey olması. Yani sürekli yeni bir... modeller, yeni modeller geçtim, herkes bir şey yapıyor ve hangisine entegre olacağız düşüncesi var bence markalarda. Özellikle kurumsal markalar tarafında entegre olma, hangisi doğru. Çünkü bu iyi diye baktığınız bir şeyi kullanmaya başlıyorsunuz, bir hafta sonra çok daha iyisi geliyor. Ya da bir "siz daha iyisini yaparız" diye düşünürken, çok daha iyisini yapıyorlar. O bence en büyük problem...

— Bir de modellerin kapasiteleri o kadar gelişiyor ki, artık yapabilecekleri şeylerin niteliği de artıyor. İşte bu son Opus sıçramasıyla beraber herkesin hani çok hızlı bir şekilde bir geliştirici seviyesine gelmesi vesaire, gerçekten çok etkiliyor. Bence de pandemi benzetmesi o yüzden çok yerindeydi Tahir. Birazcık böyle ufak içinde umut olan ve negatiflikten çok pozitifliğin de ucundan bir hissedildiği, ama genel olarak birazcık stresli bir enerjinin hâkim olduğu bir dönem gerçekten. Senin kendin kişisel olarak adaptasyonun nasıl oldu? Yani marka olarak eminim birçok şey yapıyorsunuzdur. Takımların motivasyonunu dengelemek zor. Yönetici olarak da işin ayrı bir tarafı var; hani insanların gerçekten ciddi ciddi de bir endişeleri oluyor ve işlerine de bu yansıyor yani.

Şu an hani "ben kendimi AI tehdidinde hissetmiyorum" diyen bir meslek grubu varsa, chat'e yazsın, biz de onun kurslarını şimdiden almaya başlayalım. Gerçekten çok gergin bir dönem. Senin günlük iş akışın nasıl değişti? Birazcık ben o taraftan da merak ediyorum. Yani büyük bir markada yöneticilik yapıyorsun. Hani ister istemez regülasyonlar var ama finans kadar böyle ağır regülasyon etkisinde olan bir alan değil. Ama büyük bir holdingin içerisinde aynı zamanda. Senin günlük hayatını nasıl etkiledi pratik olarak? Onu da çok merak ediyorum.

— Ya şöyle; yani hepimiz gibi ben de takip etmeye çalışıyorum neler oluyor dünyada. Ama tabii bir yandan da işte FOMO diyorlar ya bunun adına. Yani böyle devamlı da her şeyi de takip etmek zorunda değiliz aslında. Yani ben işim gereği de, sevdiğim için de takip ediyorum ama... sevmeseydim, bu işleri normal yapıyor olsaydım, çok da takip etmek istemeyebilirdim. Çünkü zaten işini etkilediği bölgeler belli. Yani e-ticaretin yaptıkları belli. Yani e-ticaret, ben hep anlatıyorum, hep de böyle söylüyorum; mini bir şirket yönetmekten çok bir farkı yok yani.

E-ticaret dediğin şey, işte pazarlamasından muhasebesine, tedariğinden, lojistiğinden, gönderimine falan filan her şeyi içinde kapsayan mini bir şirket. Aslında adı e-ticaret ama normal ticaretin dijital olarak yapılanı yani. Hani böyle e-ticaret olunca...

— Dijital bir tahtakale yani.

— Aslında öyle yani. Çok havalı bir... hani adı öyle biraz. Hani e-ticaret falan, böyle elektronik ticaret. Ama aslında ürün alıyoruz, ürün satıyoruz günün sonunda. Yani normal ticaretten yaptığımızın bir farkı yok, sadece online olarak yapıyoruz onu. Dolayısıyla yapılanlar hep aynıydı, hep de aynı olacak. Sadece işlerimizi kolaylaştırıyorlar. İşte özellikle ürün girişi kısmında tabii yapay zeka çok girdi artık hayatlara. Yani bu anlamda bir sürü startup da kuruldu, ürün girişini kolaylaştıran. İşte "attribute" diyoruz biz, biliyorsunuz; ürün detaylarını zenginleştiren, fotoğrafları zenginleştiren, hatta artık videolaştıran. Her ürüne özel videoyu yapmasının çok kolay olduğu bu kadar bir dönem hiç olmamıştı herhalde. Ha, şu anda internette gezdiğiniz zaman web sitelerinin kaçında var bunlar?

Yine %1 değildir yani rakam olarak.

— Evet, adaptasyon hâlâ geride. Yani bu kadar çok ürün oldukça insanın beklentisi dediğin gibi, her yerde bu ürünlerin uygulamasının olması oluyor. Ama işte şey, AI slop dedikleri hani o bir tık dandiklik ve hani o tutarlılığın tam olarak tabana yayılmaması. Yani şu an mesela yüz binlerce SKU var senin sistemde ve hani sen burada çok iyi bir video modeli bile olsa, hani tekne güvenip bunu kontrol etmeden, hele ki sen ürünün satışını yapıyorsun, hani bunu canlıya geçirebilmen çok zor. E halüsinasyon gibi riskler falan da işin içinde olunca, dediğin gibi aslında o tabana da çok yayılmıyor yani, son kullanıcıya dokunmuyor.

— Ya biz biraz bence şöyle bakıyoruz olaya. Yani kendi açımdan söylüyorum bunu. Biz işin içine çok girdiğimiz için, çevreden de bunu böyle yönettiğini düşünüyoruz sürecin. İnsanların da hâlâ bu konuya uzak yani. Dediğin gibi birçok çözüm var. İşte ürün girmek çok kolay, ürün videosu oluşturmak çok kolay ama bunu bu bizim için kolay olabilir. Hâlâ tabana inen bir durum söz konusu değil. Şöyle artıyor bence bu süreç; yani Gemini'nin UI'ında bu yapılmaya başlandıkça, işte Nano Banana ile birlikte, işte DALL·E 3 vardı. DALL·E'yi çok az kişi kullanıyordu yani, çok az kişi biliyordu. Şimdi Nano Banana çok daha iyi bir şey yapıyor. Artık biraz da tabana yayılmış durumda. Yani şu an Türkiye'de çoğu insanın artık telefonda ChatGPT'nin free versiyonu olsa bile var.

Onun ne yapacağını öğrenmeye başladığı bir dönemde olduğu için, işte Instagram'da da AI görselleri arttı, TikTok'ta da AI videoları arttı. Bence insanların erişimi kolaylaştıkça, yani bir agent kurmaktan ziyade kurulmuş bir agent'ı kullanmaya daha kolay eriştikçe, bu süreç daha da hızlanacak bence.

— Kesinlikle. Görselde de dediğin olayı çok net hissediyoruz. Yani model kalitesi arttıkça insanlara da tabana çok daha fazla geliyor. Çok yakın Tahir buyur.

— Evet abla, ya şeye katılıyorum tabii ki, hani yaygınlık meselesine katılıyorum ama özellikle büyük şirketlerde belli bir iş yapış şekli var. Bu iş yapış şeklini değiştirmeniz çok kolay olmuyor. Yani bugün bir startupsanız, işte ben bugün gideyim Nano Banana'yı kullanayım, Gemini'yi kullanayım falan filan yapabilirsiniz kendi ürünlerinizle ilgili ama çok büyük şirketlerde zaten ürünü açma şekli, örnek veriyorum, 15 yıldır aynı. Oradaki panel 15 yıldır aynı. Orada çalışan insan 15 yıldır aynı. Veya işte 10 yıldır aynı. Yani uzun dönemdir çalışıyor. O insanların bizim gibi bu işlere çok yakın olmasını beklemek çok doğru değil. Zaten öyle de değiller. Ben genel olarak konuşuyorum burada, bizim için konuşmuyorum ama hani genç...

Genç nüfus biraz daha farklı olabiliyor. Ama yeniliklere açık olmak anlamında herkes aynı seviyede olmuyor. Bir de o kendi sisteminde o Nano Banana'yı görürse kullanabiliyor. Gideyim ben biraz orayı kullanayım, oradan buraya alayım falan filan. O işler tam çalışmıyor. Ama işte aynı zamanda bir de model kısmı var. Ya ben bugün Nano Banana'yı alayım, işte benim his sistemimin içine entegre edeyim dediğim an, bir ay sonra belki daha iyi bir model ortaya çıkacak. E ne olacak? Senin sistemin eskiyecek. Bir de tabii bizim gibi işte böyle holding şirketleri diyeyim, daha sorumluluk sahibi şirketler olmak zorunda işin doğası gereği. Çok fazla biliyorsunuz işte hakem heyeti şikayetleri, müşteri şikayetleri olma ihtimali var. Biz ürünün en ufak bir yanı değişik şekilde video veya fotoğraf üretemeyiz.

Çünkü ben ürünü böyle görmüştüm, böyle aldım deyip iade sorunları olma ihtimali büyüyor. Bu durumda da AI kullanmak biraz riskli hale geliyor. O riski de kimse almak istemiyor. Çünkü zaten biliyorsunuz online iade oranları artıyor biraz. Yani artmasın diye de yapay zeka kullanılıyor ama özellikle tekstilde %30 gibi bir rakamdan bahsediliyor. Ben bugün işte kazak satıyor olsam ve AI ile bir şey yapsam, e kazağın bir deseni yanlış olsa ki olma ihtimali çok yüksek değil mi? Hepimiz biliyoruz. Müşteride desek, "Ben bunu böyle gördüm, böyle değilmiş, iade ediyorum" falan. Bu sefer iyi bir şey yapmak isterken var olanı da kesmiş oluyoruz.

O yüzden biraz riskli görüyor bence şirketler hâlâ bunu. Anlayabiliyorum yani riskli olmasını bu çerçeveden bakınca.

— Evet. Valla ben de birazcık açıkçası gelmeden önce Can'la beraber bizim bir tane research agent'ımız var. Dedik hani konu akışının gidişatına göre belki sohbet akışında gideriz, belki birazcık dünyadan örneklerle neler yaptıklarına falan bakarız diye biraz inceledim ben de. Hani dediğin gibi çoğunlukla işte içerik, ürün listeleme, görsel, fotoğrafçılık alanlarında güzel hareketler var. Zaten malum herhalde yazılımdan sonra katma değeri en yüksek AI'ın dokunduğu alan herhalde destek servisidir diyebiliriz yani. Canlı destek ya da voice agent ağırlıklı desteklerde falan çok aktif kullanımlar var. Birazcık bence şeyde de ilginç şeyler bekliyoruz. Ben orada senin de görüşünü merak ediyorum. Bu hani recommendation engine'lerin aslında çalışma prensipleri genellikle hani tarayıcı davranışlarından beslenerek başlıyor.

Onun dışında klasik search algoritmalarıyla birlikte işte biraz shortlist yaratıyor. Onun önünde bir önceliklendirme verip çalışıyor falan. Mesela senin hani mutlaka bu tarz recommendation engine'lar, işte ürün öneri motorlarıyla da aran iyidir. Mesela yıllardır bu tip ürünlere yatırım yapıyorsun. Hani farklı ürünleri de kullanıyorsun. Mesela burada hani LLM'lerin de yapısını iyi bilen birisi olarak mesela beklediğin güzel bir win gelebilir mi? Ya da performanslı görmediğin, hani belki böyle e-ticarete AI'ın, AI demeyelim de aslında generative AI'ın hani dokunuş yapabileceği alanları da biraz merak ediyorum. Senin bir gözlemin oldu mu öneri motorlarıyla ilgili?

— Şöyle Yiğit, aslında recommendation kısmı epeydir değişti. Yani daha bu ChatGPT dalgası olmadan önceden beri orada önde gelen özellikle işte biliyorsun böyle İsrail şirketleri falan, orada zaten bence bir LLM kullanıyorlardı. Adı LLM olmasa bile bir machine learning bir şey vardı arkalarında.

— Bir embeddings gibi böyle daha temeli aslında şey, doğal dil benzerliğine dayalı olan diğer algoritmalar. Aynen öyle.

— Evet. Yani şunu demeye getiriyorum aslında başlangıçta evet haklısın, tarayıcı davranış. Yani bir kullanıcı geldi benim siteme, sallıyorum, iPhone aldı, iPhone'un arkasından gitti, iPhone kılıfı aldıysa ve bu örnekler çoğalıyorsa, ben iPhone gösterdiğim insanlara kılıf gösterebilirim gibi çalışıyor idi. Ama bunu aşalı herhalde 3 yıl, 4 yıl falan oldu. Yani bizim çalıştıklarımız da çalışmadıklarımız bize gelip hani bizim ürünümüz böyle, ürünümüz var diyenler de artık çoğunlukla Türk şirketlerde var bu arada bunu yapan. Ben zaten yapay zekayla senin yani sitene kullanıcı geldiği andan itibaren onun davranış analizlerinden, onun mouse tıklamalarından falan filan her yerden anlayıp bir şekilde onun satın almaya daha yakın olup olmadığını bile anlayıp modellemeler yapıp, örnek veriyorum, bana işte AirPods gösterirken Apple bir başkasına daha ucuz bir kulaklık gösterebildiğini iddia ediyor.

Hep iddia ediyor diyorum çünkü her şey AI assisted ya bu dönemlerde. O da biraz bizim gibi işin başında olan işte o business sahiplerini diyeyim, biraz korkutuyor. Çünkü altını dolduramıyoruz ya. Yani AI'da ne, nasıl kullanıyorsun sen bu AI'ı? Ve herkes de bir AI diyor. İçinde var mı belli değil, yok mu belli değil. O kısımlar da biraz karışık. Biraz da işte machine learning'de de karışıyor AI. Yani ne kadar generative bilmiyorum. İşte behavioral tarafı var, yani davranışsal tarafı var, öğrenilen tarafı var. Gerçekten web sitesinin içinden var. Hepsini karmaşıklaştıran var. Bir de çok fazla işte.

— Arama tarafı da var bir de doğrudan. Hani direkt search'e gidip yazan insanın gideceği, yöneleyeceği alanda da var.

— Son zamanlarda şey de çok çıktı ya, işte o işte cookie olayları, Apple'ın engelleme olayı. Hani cross device kullanımlarını bir şekilde görme, gösterememe, öğrenememe falan. Aslında bizim dünyamızda şey yok. Yani ben online'dan girdim, desktoptan, hadi desktop'tan aldım. Özellikle bizim gibi pahalı ürün satanlarda çok yok. Yani biz hep cross device görüyoruz. Mobilden geliyor, app'e geçiyor, app'ten geliyor, güvenemiyor, desktop'tan alıyor falan. Ama takip etmek zor oluyor tabii bizim için de. İşte cookie.

— AI trafiğini de takip etmesi yine gayet zor yani. Şey, sürekli olarak ölçümleme dünyası challenge anlamında daha da ileri gitmeye devam ediyor.

— Ya orası zaten ayrı bir dert. Orası herhalde ayrı bir programın derdi. Çünkü ben kiminle konuşsam, hani bu özellikle cookies dünyasından, cookieless dünyadan sonra ne yapıyorsunuz diye, herkes bambaşka dünyalarda. Yani o tarafta da bir e-ticarette de bence tam bir hani el sıkışma diyeyim, görülememiş gibi. Biz mesela hani server-side bir şeyler yapmaya çalıştık, yaptık da. Kendi server'ımızdan one-p, yani first party'den alıyoruz her şeyi. Ama işte kimisi riske alıyor, kimi riske alınmıyor, farklı farklı yöntemler var. Orada da AI yöntemleri... Google da aslında hani ben dedi ki sana AI destekli olarak tahmini olarak ziyaretçi sayını vereceğim falan. Ama bizde ziyaretçi sayısı mesela ana KPI'lardan bir tanesi. Ben bunu herhangi bir şekilde AI'a bırakmak istemiyorum. Gerçekten doğru rakamları mı görmek istiyorum falan.

Oralarda da aslında AI kullanımı var. Yani her yerde var hani günümüzde. Ama bu da bir AI kullanımı. Ama ne kadar kullanıyor, ne kadar gerçekleşiyor? Bizde mesela çok da hani first party'yi aldıktan sonra çok da tutarlı olmadığını görüyoruz. AI'da değişiyor. Özellikle zaten GA4'dan sonra epey bir benim gibi e-ticaretçi şikayet de ediyor. Çünkü biraz karmaşık bir dünyaya yelken açtık. Ben yılların e-ticaretçisiyim mesela, hâlâ GA4'a girince önlerden ne yapıyorduk falan şaşırıyor insan yani. Çünkü 3'e çok alıştık yani senelerce. Bir de event bazlı olması, işte API içine alıyor olması falan bambaşka dünyalar orada. Her şey için bir rapor gerekiyor. Ama oralar da gelişecektir yani zamanla. Gün birden hiçbir şey olmuyor. Zamanla insanlar da alışıyor.

— Ya bir açıdan da işin kompleksleşmesi sanki bugünden sonra hani... Gerçi yani insan için kompleksleşmesi AI için de kompleksleşeceği anlamına da gelmiyor aslında. Hani bir noktada daha da güvenli hale getiriyor ya işlerimizin, mesleklerimizin devamlılığı açısından. Ama hani buradaki kompleksleşme aslında hani bağlamsal olarak daha fazla ipucu içerdiği sürece gene AI tarafından birçok iş daha iyi yapılacak düzeye geliyor. Biz bu aralar şey üzerine çalışıyoruz da Can'la. Bir tane MCP server'ı yapıyoruz. Bayağı işte SEO datalarının, analytics datalarının, search console verilerinin AI tarafından rahatlıkla elde edilebilmesini sağlıyor. Ama bunu çok böyle token optimized bir şekilde veriyor yani. Datayı toplu olarak dönmüyor da biraz preview dönüyor.

Sen filtreleyebiliyorsun, işte sortlayabiliyorsun falan. Sonra datayı full çekip coding editörde kullanabiliyorsun falan. Hani böyle farklı farklı alanlarda biz de böyle inovasyon yaratmaya çalışıyoruz. Benim de hani burada en çok dikkatimi çeken konulardan birisi şey oldu. Hani AI ile bir şeyler yapmak dediğimizde artık hani işin kalitesinin de ölçümlenmesi için net bir metrik yok ya. Mesela şimdi bir içerik üretiminden bahsedecek olsak, hani senin için belki bir içerikte halüsinasyon olmaması, gerçekten ürünü net bir şekilde tanıtması, belki bir marka diliyle tutarlı olması ve işte Google'da başının belaya girmemesi gibi kriterler değerli.

Ama yani kağıt üstünde de baktığında içerik üretimi mesela ChatGPT üzerinden de kolayca yapılabilir gibi aslında yorumlanıyor. Ama mesela işin içerisine girdiğinde işte agent'ları hani nerelerden bunlar data topluyor? Direkt ChatGPT'nin kendi search'ünü mü kullanıyorsun ya da kendi vardığın farklı alanlar mı var gibi böyle çok ayrım noktaları oluştu. Hani orada bir işin kaliteli sunulması için hani bayağı bir test edilmesi ve testin çıktısıyla değerlendirilmesi gerekiyor. Artık öyle bir seviyeye geldi ve çok da fazla ürün geldiği için biraz da tüketicilerde yani yazılım tüketicilerinde de ciddi bir yılgınlık var yani.

Hani insanlar artık yeni bir... Eskiden hani o ilk hani bundan bir 5-6 yıl, 10 yıl önce şeyi bilirsin. Hani böyle bir yeni bir ürün dijital pazarlama toolkit'ine girecekse hani bütün yöneticiler heyecanlanır ve hani bir merak duygusuyla o işi kurcalardı ya. Şimdi böyle hani bilmiyorum, belki herkesin çevremizdeki yaş almasıyla da ilgilidir ama gençlerde de çok öyle büyük bir merak görmediğim için hani bunu biraz AI'a bağlayacağım. Bir yılgınlık da var. Yani insanlar da o konuda çok çok meraklı değiller. Ama işte sektör de birazcık bizi o tarafa itiyor. Bir sürü insan artık ürün üretebiliyor. Eminim yani senin de kendi şu anda vibe codeladığın günlük hayatını kolaylaştıracak. Hani artık software böyle çok kişiselleştirilmiş bir yere doğru gidiyor.

Bayağı kaotik bir dönem. O yüzden şeyi de birazcık Can'a sormak istiyorum. Mesela içerik üretimi gibi bir alan da mesela Can da bizde çok uzun süredir bunun üzerine çalışıyor. Şeyi belki biraz somutlaştırabiliriz. Mesela bir içerik üreticisi yani versus bir AI agent'ı düşündüğümüzde hani klasik bir tüketici sence Can, daha doğrusu e-ticaret sitesi sahibi bir içeriği üretirken hani bir agent yapma yoluna gitmesi versus direkt ChatGPT'de arama yapması arasında mesela pratikte ne tip major farklar var? Hani bugün de biraz seninle farklı bir toplantı kontekstinde konuştuk. Hani source'lara falan baktık biraz. Belki orayı biraz somutlaştırabiliriz. Çünkü insanlar artık şey gibi düşünüyor. Yani bu cloud gibi, ChatGPT gibi böyle büyük ürünler, işte artık code execution ve agentic kapasiteler, MCP'ler işin içine gelince sanki bütün ürünlerin, bütün marifetlere aynı arayüz üzerinden elde edilebilirmiş gibi de bir algı oluşuyor.

Buradaki pratik farklılıklar neler Can? Birazcık da o tarafta senin deneyimini merak ediyorum. Yani bağlamı getirmek, konteksti getirmek nerede fark ettiriyor?

— Ya abi şey konuşuyoruz ya hep seninle temelde. Yani her şey kontekst aslında. Yani ne kadar, ne istediğini ne kadar verebiliyorsan ya da istediğin çıktının kontekstine ne kadar bilgi ekleyebiliyorsan o kadar iyi çıktı alıyorsun. Bu sadece içerik üretiminde değil. Genel olarak yaptığın her işte, vibe coding'de de böyle ya da bir SaaS için bir geliştirme yapıyorsan bunun için de böyle. Şimdi içerik üretimi tarafında da bizim işte biliyorsun çok deneme yanılmayla gittiğimiz bir süreçti. Yani bu yaklaşık bir yıldır falan bunun için uğraşıyoruz.

Nasıl yapalım, nasıl edelim diye. Ki bizim uğraşmaya başladığımız dönemler de GPT-4 Turbo süreciydi. Daha kontekstli, işte reasoning kapasitesi olmayan, konteksti daha dar modellerdeyim. Şöyle bir durum var bence içerik üretimi tarafında. Yani şey, şu an şey gözüyle düşünüyorum ben bunu, bu süreci anlatırken ya da kendi şeyimde, düşüncemde. Normalde bir ChatGPT'nin, ChatGPT arayüzüne girip bir ürünle ilgili içerik oluşturma ya da ürün açıklaması oluşturmak evet şu anki modeller için yapılabilecek bir şey. Ancak bunu ne kadar derin bir içerik haline getirebileceğin yine senin elinde, verdiğin kontekstle ilgili.

Şimdi burada Google'ın GEO'dan önce ya da AI'dan önce söylediği şey var ya, katma değerli içerik. Hep bu stratejiyle bakmak gerekiyor bence. Yani zaten örnek veriyorum, MacBook M1, M2, M3 serisiyle ilgili bir sürü içerik var. Yani bu tarafta olan şey belli. Senin içeriğinde ne farklılık var? Ne katman? Yani rakiplerinden farklı ne var? Ya da işte bir informational taraftaki içerikte ne var? Ne sağlıyorsun bu tarafta? Bence tamamen şey bu yönde. Yani ChatGPT ile bir içerik üretmek evet, normal bir yazarın yazmasına göre hızlı.

Ancak sağladığın bilgiyi yine manuel olarak araştırman gerekecek. Ya da o bilgiyi AI'ın bildiğini AI'a sürekli olarak pushlaman gerekecek. Yani önce o konuyla ilgili bir sohbet edeceksin, AI'ı iyi hatırlatacaksın, sonra bir içerik yazacaksın. Bizim içerik süreçlerimizde çalışma sistemini tamamen research odaklı başlatıyoruz. Yani önce içeriği yazma odaklı değil de biz bu içerikle ilgili ne buluyoruz, ne bilebiliyoruz? Sağlık tarafında Dünya Sağlık Örgütü ne demiş? Tamam, bunların hepsini AI modelleri biliyorlar ama biz önceden bir araştıralım. Biz AI'ı bu konuda bir force'layalım. Bak, bizim istediğimiz ana odak bu. İşte ondan sonra gidelim rakipler ne yazmış. O konuda bir odak oluşturalım. Bak, rakipler de bunu yazmış. İşte bunları ayrıştır, sonra içerik yaz. Yani içerik yazma kısmı en son.

— Bunu istersen somutlaştırabiliriz Can. Bizim şeyle, MCP'lerden birisiyle. Hem birazcık aslında Eda Hanım'ın sorusuna da belki bir yanıt olabilir. Şeyden bir örnek verebilirim. Hani senin verdiğin tam bu konteksti bir araya getirme konusuyla ilgili olarak. Mesela işte bu şey sunuma girmeden önce hani senin anlattığının sanırım bir benzerini yakalamaya çalışacağım. Hani klasik olarak mesela bu prompt'u aldığınızda hani çok da klasik, çok da bir şey yok yani içinde. Şu anda e-commerce ve AI'ın hani birlikte kullanımıyla ilgili somut neler var bana sunabileceğin? Jaredit'te bir araştırma yapıp ve işte 20 tane tool call yapıp bana dönebilir misin diye. Mesela işte bu Can'la geliştirdiğimiz MCP'nin özelliklerinden birisi de bu aslında. Mesela siz bir veri, ya bir konu araştırma yapıyorsanız genelde Reddit'in bağlamı, içeriği, konteksti çok sağlıklı olabiliyor.

İşte Can'ın az önce söylediği gibi burada mesela sağlık alanında bir içerik de sunuyor olsak muhtemelen Reddit'ten data alırdık. Mesela burada bizim MCP server direkt olarak kendi yani AI tarafından üretilen Reddit'te keyword'leri alıyor. İşte yaklaşık burada 20 tane keyword önermiş AI. Ve işte belirli bir tarihten sonrakileri ver sadece demiş. Sonra bizim burada bir arama sonuçlarımız dönüyor. Ya burası biraz JSON olduğu için belki çok temiz göremeyebilirsiniz ama aslında ne yapıyor? 20 tane arama sonucunun birleşimini karıyor. Yani işte sürekli çıkan sonuçlar vesaire var içlerinde. Sonra AI mesela bu sonuçlardan çok tatmin olmuyor. Bir daha tool call yapıyor. Yani aslında o agent bir kere daha araştırma yapıyor ve günün sonunda şeyden bahsetmişti. Mesela burada işte yarım bırakılan alışveriş sepeti, işte e-ticaret conversion rate optimization'ı AI ile nasıl yapabiliriz gibi.

Daha sonra bu bağlamı almak adına mesela Reddit'teki URL'leri seçmiş içinden AI. Gene bu MCP'den dönen. Ve bunun sonucunda çok gene güçlü bir text gelmiş. Farklı farklı alanlarda. Şimdi neler var burada? Mesela "How crucial is AI for e-commerce right now?" "E-ticaret için AI ne kadar kritik şu an?" Mesela bu tarz böyle farklı farklı böyle bir sürü alanlarda farklı farklı Reddit postlarını ziyaret etti. Ve bu server da aslında buna tam olarak content'in tamamını dönüyor. Ve günün sonunda artık AI mesela bir hani normalde mesela şu prompt'u alıp ekran görüntüsünü alıp ChatGPT'ye yazsanız bu tarz bir kapsamda bir şey alabilmeniz gerçekten zor.

Ve günün sonunda elimize mesela oluşan şey hangi ürünlerle mesela e-ticarette neler yapılıyor? İşte bir tane voice AI örneğinden bahsetmiş ve gerçekten böyle temelli ve grounded diyebileceğimiz yani bağlamı insanların yazdığı şeylere dayanan birçok çıktı alabiliyoruz. Yani aslında burada bağlam mühendisliğinde de hani context engineering olarak artık bu prompt engineering birazcık dönüştü. Ama bunu birazcık böyle daha önceden hayatında hiç MCP server kullanmamış birine anlatmak birazcık daha zor oluyor. O yüzden bir tık daha senin anlattığına da ek olarak bir somutlaştırma da yapmak istedim. Hani mesela bir ürün karşılaştırmasından bahsettin ya. Birazcık o tetikledi. İşte M4 ya da M5 Mac'ler çıktı ya şimdi. Hani sen klasikte bir ChatGPT'ye gitsen ve M5 Mac'lerle ilgili bir kullanıcı yorumu toplamaya çalışsan mesela ürün 3 ay önce çıktı.

Hani belki blog sitelerinden falan ChatGPT'nin onu bulması zor. Reddit'e zaten erişimi çok sınırlı. Hani bu tip noktalarda aslında araya girip o bağlamı enjekte etme olayını bir tık örneklendirerek de göstermek istedim. Biraz da uzattım kusura bakma rol çaldım.

— Ya şey konusunda ben ya bu arada göstermen de iyi oldu aslında. Anlattığımız şey yani önceden şey konuşuyorduk ya. Yani ilk başladığımız şey few-shot verelim, few-shot yapalım. İşte teknikleri konuştuğumuzda işte sonra chain of thought en önemli teknikti. Sonra baktık ki AI modelleri kendi reasoning yapmaya başladı. Kendi chain of thought yapıyor.

— Evet artık hiç konuşulmuyor ya. O tip prompting de hiç yok gerçekten.

— Ben gittiğim eğitimlerde anlatıyorum ama çoğu insan bunu yaptığı için artık istemeden de yaptığı için AI LLM'ler bunu yaptığı için artık konuşmuyoruz. Şu an bence işin şey konuşuyoruz ya bir şey diyoruz. Sen diyorsun daha çok bunu. Yani AI'dan istediğin cevabı alamıyorsan doğru soruyu soramıyorsundur. Yani tam olarak bu bakışla baktığımızda AI'dan istediğin cevabı almak için bence önce AI'a ne istediğini iyi anlatma kısmı var ya. Bu da konteksten geçiyor aslında. İlk olarak neyi anlatıyorsun? Ya da anlatamıyorsan benim en çok yaptığım yöntem mesela ben AI'a çok iyi bir şey anlatamıyorum.

O zaman AI'a sorayım nasıl anlatacağımı. AI bana söylesin. Konuşayım. Ondan sonra bir daha AI'a sorayım her şeyi. Yani hep şey geçen bir tweet gördüm. Prompt yazma bırak prompt'u da AI yazsın diye böyle bir şey tweet'i vardı. Evet bir yere kadar doğru. Bir yerde bizim de akışa girmemiz gerekiyor. Kontekst sağlama anlamında. Ama bence gittiğin nokta tam olarak senin gösterdiğin örneğin daha ilerisi. Yani research.

— Zaten son dönemde agent'larda da hani soru sorma paterni çok çoğaldı fark ettin sen. İşte cloud code'da sürekli aralara girip işte question tool'u eklediler. Hemen codex'te copilot falan da ekledi. Yani bayağı bir şeye dönüştü tekrardan. O bağlamı hani kullanıcıdan parça parça almak. Ama gerçekten hani AI ile konuşarak başlamak ve ilerletmek gerçekten çok mantıklı ve şu an için en pratik tekniklerden birisi. Bu arada bir yandan soruları da takip ediyorum. Güzel bir soru var. Aslında tam da Tahir'le işiyle de ilgili. Birazcık da Tahir'in gelecekle ilgili buradaki vizyonunu da merak ediyorum.

Fiyat karşılaştırmalarıyla ilgili AI agent'lar sadece sipariş almakla kalmayıp fiyat karşılaştırması yapıp en uygun opsiyonu seçen hatta indirim bekleyip zamanlama yapan bir noktaya gelecek mi? Aslında bugün bunu hani birkaç MCP server'la yapabilmek mümkün. Yani işte Akakçe'nin mesela ya da işte Cimri'nin bir MCP server'ını alıp koysan hani basitçe hiç surf'e de gitmeden bir MCP server yazsan çok uygun fiyata hemen ürünü bulabilirsin. Şimdi bu noktadan sonra eğri oturup doğru konuşalım. Hani dünyanın gittiği yerde ben böyle çok mesela küçük ölçekli bir esnaf mesela telefon kılıfı satan birinin hani Teknosa gibi büyük bir markayla mesela rekabet edebilmesi hani bana böyle giderek sanki zorlaşacak gibi geliyor. Burada mesela e-ticareti sence bu iş nereye götürür Tahir?

Yani gerçekten son kullanıcı mesela Mehmet Bey gibi soruyu soran gerçekten satın alacağı işte E-ink tableti aradığında ve direkt olarak hani en uygun yere gidebildiğinde mesela bu pazarı sence nereye götürecek? Kullanıcı gerçekten hani fiyata mı odaklı olacak yoksa deneyime gerçekten odaklı olacak mı? Buradaki bakış açını da çok merak ediyorum. Çünkü bu beni biraz korkutuyor yani. Dünya böyle çok müthiş bir tekelleşmeye doğru gider mi diye.

— Sondan başlayayım. Beni hiç korkutmuyor. Ben çok bir şeyin değişeceğini düşünmüyorum. Şu anlamda söylüyorum. Şimdi mesela Google da büyük ihtimalle kendi içerisine adını unuttuğum bir tool koyarak şu anda yani aramaların sonucunda işte artık shopping mopping vermek yerine olduğu gibi onun üzerinden kredi kartımızı kullanarak satın alma yapabileceğiz değil mi? Öyle bir şey konuşuluyor. Google'a veriyoruz komisyonda. Google da işte oradan kendi payını alıyor falan. Yani değişebilir. E-ticaret değişebiliyor. E-ticaret zaten 10 yıl önce de farklıydı. Yani işte önce sitelerimizden satış yapıyorduk. Sonra marketplace'ler girdi işin içine.

Sonra sosyal mecralar girdi. Sonra işte markalar olarak TikTok neymiş ya işte zirzoplar orada falan filan bakış açısından. Aa işte Z kuşağı oradaymış bakış açısına girdik. Devamlı bir şeyler oluyor. Ya bunlar hep yenilikler. İlk hatırlıyorum ben fotoğraf makineleriyle çok ilgili olduğum için hatırlıyorum. İlk video çeken fotoğraf makinesi çıktığı zaman herkes dedi ki lan fotoğraf makinesi video mu çeker? Hayatta almam. İşte fotoğraf makinesi sadece fotoğraf çeker. Veya kurutmalı çamaşır makineleri çıktığı zaman çamaşır makinesi gibi çamaşır makinesi alacaksınlar var hep. Yani başlangıçta hep insanoğlu bir refleks olarak bir savunma yapıyor. Ama sonra işte ChatGPT'lerde de benzer şeyler oldu aslında. Yani hep yaşıyoruz bunları. Yaşamaya da devam edeceğiz. Ama Ahmet Ticaret, Tahir Elektronik olmaya devam eder.

Özellikle Türkiye gibi enflasyonist ülkelerde bunlar hep olacak zaten. Çünkü bizde malı tutmak satmamak daha karlı olabiliyor enflasyondan dolayı. Yani öyle enteresan bir ülkedeyiz. O yüzden şimdi adını vermek istemediğim çok büyük şirketler bizde çok büyük olamadılar henüz. Ama dünyada çok rahat yapabiliyorlar bu işi. Veya ben diğer ülkelerle konuştuğum zaman kimse fiyat bozmuyor mesela. Yani ülkede herkesin fiyatı aynı bütün ürünlerde. Ama bizde zaten mesela bir ürünün en ucuz fiyatını bulmak zaten zor değil ki. Zaten bulabiliyoruz. Evet tıklama sayımız fazla şu anda. Belki ne bileyim işte cep telefonuna şey yazınca en ucuz X yazınca lank diye gelecek. Hani artık orada değiliz. Ama tek konunun ucuzluk olduğunu düşünmüyorum. Ya bizim bir de biliyorsunuz sahte ürün problemleri, replika ürün problemleri yani bir sürü problem var.

Özellikle bizim gibi hani gelişen ülkelerde diyeyim. Bu problemleri daha çok görüyoruz ne yazık ki. Güvenilirlik de bir yandan önemli. İşte ürün yorum sayısı önemli.

— Destek de önemli. Yani iade vesaire konularında bir muhatap olması çok önemli.

— Kolay iade önemli. İşte karşı tarafa gönderiyorsun almıyor falan. Yani fatura göndermiyor. Yani neler neler oluyor. Her şey olabiliyor. Ama şey hani evrilecek. Her şey evrilecek. Biz de evrileceğiz. Ama emin olun şuradaki üç kişi gibi değil yani dünya. Dünya çok daha primitif hareketler var herkeste. Çok daha standart. Daha bu kadar hani biz tabii etrafımızda çok fazla yapay zeka konuşulan işte ben Twitter'a girdiğim zaman başka benim timeline'ımda başka hiçbir şey yok ya. Yani böyle bir şey olamaz. Ama etrafımız böyle. Çünkü onlarla ilgilendiğimiz için algoritma sana onları gösteriyor muhabbeti. O yüzden dünya o kadar da şey değil. Yani çarşıya çıktığım zaman ben hala aynı insanları görmeye devam ediyorum. Görmeye de devam edeceğiz büyük ihtimalle.

Bir ara şey vardı belki hatırlarsınız. E-ticaret herkesi öldürecek falan. İşte normal ticaret kalmayacak. Gördük yani dünyanın hiçbir yerinde yani Çin'de bile %50. Avrupa'da işte %30'larda falan. Hala insanlar mağazalardan almaya devam ediyorlar. Devam da edecekler bence. Çok bir şey değişmeyecek. Yani yüzde artar azalır. İşte pandemi gelir falan filan. O durumlar bambaşka durumlar. İşte yapay zeka belki biraz daha içimize girerse çok daha hızlı şekilde işte Google üzerinden tak diye alırız falan. Ama insanların çoğu hala o ikili teması gidip birileriyle bir şeyler konuşmayı sosyal olarak halletmeyi seviyorlar.

— Valla umarım süreç zamana biraz daha yayılır ya. Bir optimist olman sevindirdi beni. Çünkü ben hani olaya o kadar hani dışarıdan bakıyorum ki ben pandemide e-ticaretin büyümesine de şaşırdım. Çünkü bana göre yani e-ticareti zaten herkes biliyordu ve kullanıyordu. Hani kendi izole çevremizden hani bildiğimiz kadarıyla. Ya birçok insan mesela o dönem gördüm. İlk defa kartıyla alışveriş yapan insanlar falan. Hani 2020 yılında türedi. Hani benim için şok yani. Hani ben herhalde herkes 2010'ların başında ilk e-ticaret alışverişini yapmıştır herhalde. Hani 2000'ler olmasa da 2010'da falan bir açılmıştır o kartlar diye düşünüyordum. Dediğin gibi yani bu kendi izole çevremizden birazcık daha farklı düşünmemiz lazım gerçekten. Sorularla birazcık devam edelim isterseniz. Önden gelen soruları da kaçırmamış olalım.

SEO'yu yıllarca kullanıcı niyetine göre kurguladık. Peki yakında kullanıcı yerine ChatGPT gibi agent'lar karar verip işlem yaparsa optimizasyon hedefimiz insan mı olacak yoksa agent mı? Aslında hani burada yıllarca kullanıcı niyetine göre kurguladığımız şeyi de aslında kullanıcıya olan saygımızdan ötürü mü yapıyorduk gerçekten? Yoksa kullanıcı niyetini üzerine kurgulanan bir algoritmayı tatmin etmek amacıyla mı yapıyorduk diye bir düşündürdü beni bu soru.

— Bence şey yani düşünmeme gerek yok. Direkt öyle diyebiliriz yani. Günün sonunda yaptığımız şey SEO tarafında evet tamam. Yani Google'ın hep söylediği kullanıcı deneyimiyle hareket edin ki son dönemlerde AI hayatımıza girmeye yakın olduğu dönemlerde hep söylediği şeydi yani. Sürekli kullanıcı deneyimi, kullanıcı deneyimi. İşte corporate vitals metrikleri geldi. Corporate vitals'a yeni bir metrik eklendi falan. Biz günün sonunda yine Google için yani Google bot'a daha iyi daha iyi rank alabilmek için yaptığımız şeylerin hepsini aslında bir yandan kullanıcı deneyimi için de yapıyorduk. Eklediğimiz feature'lar işte şemaları Google bot için yapıyor olabilirdik ama iyi title'lar, iyi ürün açıklamaları çoğunlukla kullanıcı deneyimi için de yapılan geliştirmelerdi. Ki bence insanlar ChatGPT UI'ını ya da Gemini'nin herhangi bir şeyin UI'ını kullanmaya başladıkça bu deneyim de artacak.

Çünkü bu provider'lar da direkt olarak söylüyor. Kullanıcı deneyimi, kişiselleştirilmiş reklamlar, kişiselleştirilmiş cevaplar. İşte memory tutuluyor ChatGPT'de. Bu memory'ye göre cevap veriyor artık. İşte ona göre artık ürünü önerecek noktasına gidiyor. Kullanıcı deneyimine göre gidecek bir akış var. Ama günün sonunda her kullanıcının deneyimini her kullanıcıya göre de kişiselleştirilemeyeceği için genel algı bence SEO süreçle SEO için konuşuyorum. Süreç stabil devam edecek. Zaten kullanıcı deneyimine göre bir şey yapıyor bence.

— Yani evet bence de öyle. Birazcık sadece hani marka bilinirliğini maksimum yani bence küçük oyuncuların gene işi çok zorlaşıyor. Yani küçük oyuncunun gidip mesela hani arama sonuçları bile aslında hani 10 siteden oluşan bir şeydi ya hep hayatımıza girdiğinde. Hani doğası gereği birazcık daha paylaşımcıydı. Mesela şimdi bizim burada ChatGPT reklamları çıkmaya başladı. Ben de ChatGPT'yi bir yandan free de kullanıp böyle test etmeye çalışıyorum. Hani aralarda işte Best Buy falan herhalde OpenAI birkaç şirketle anlaşmış Amerika'da. Yavaş yavaş reklamlar gelmeye başladı ama hep hani bir ya da iki slotluk zaten hani kullanıcı da doğrudan bilgiye ulaşmak istediği için hani burada böyle birazcık o tarafta çok iyimser değilim. Ama tabii ki işte içinde marketplace olan Teknosa gibi, Trendyol gibi büyüklerde mutlaka fırsatlar olacak.

Bir de Tahir'in dediği gibi yani Türkiye'ye de şu anda çok büyük e-ticaret devleri de seneler önce girdi yani. Ve herkesin beklentisi çok hızlı pazar liderliğine yükselmesi idi büyük şirketlerin. Ama her pazarın dinamikleri kendi içinde farklı olabiliyor. O yüzden belki de çok şeyi karartmamak lazım diyebiliriz.

— Bence şöyle bir şey de var. Yani ben de çok olumlu düşünen biri değilim bu konuda ama Türkiye pazarında mobil app kullanımı aşırı fazla. Yani ben kullanıcıların e-ticaret özelinde söyleyeyim. Marketplace'leri kullandığı versiyonda büyük bir kısmının işte ChatGPT'den satın alma evresine gitmek yerine yine mobil app'leri kullanmaya devam edeceğini düşünüyorum. Belki şöyle bir şey olabilir. İlerleyen vakitlerde ki bence olacak. Benim düşüncem artık e-ticaret yani marketplace'lerin tamamen bu UI'larla bağlanması gerekti. İşte kendi MCP'lerini oluşturup bağlaması noktasına geleceğini düşünüyorum gelecekte. Şuraya evrilebilir. Kullanıcı istediği ürünü ChatGPT'de de görecek. İşte orada istediğini arayacak özelliklerini. İşte pullu bir elbise vesaire ne arayacaksa. Oradan sonra ürünü bulup mobil app'e dönebilir. Satın almayı mobil app'te yapabilir.

Ya da artık mobil app'ler arası geçişten ChatGPT'den direkt mobil app'e geçip satın alma da yapılabilir. Ama ben çok büyük bir kısmının hala mobil app'i bırakacağını düşünmüyorum yani.

— Şanslı olduğumuz nokta şu. Apple gibi bir şirket var dünyada. AI'ın olmadığı bir çağda yaşıyor uzun bir süredir. Ve muhtemelen uzun bir süre daha o çağda olmaya devam edecek. Ben yakın zamanda şey Android aldım. Bir sürü denemek için. Bir iki ay falan da kullandım. Yani sonra gerçekten hani artık boomerlığımdan ötürü mü bilmiyorum alışamadım yani. Geri döndüm hayatıma. Ama yani Pixel'de Gemini uçuyor yani. Gerçekten inanılmaz güzel AI özellikleri var. Hani öyle şey geceyle gündüz gibi yani Apple'la Android'in arasındaki fark. Şimdi bir de WebMCP diye yeni bir şey çıktı. Daha henüz çok duyulmadı ama o da mesela bayağı bir hani mobildeki davranışı çok değiştirecek. Ama dediğin şey de doğru yani. Günün sonunda işte ablamı düşünüyorum mesela. Dijital sektörde çalışmıyor.

İnternet sektöründe değil. Hani ablam gerçekten uygulamayı tıklayıp yani oradan alışveriş yapıyor. Ya da ben de hani Amerika'da şu an o kadar büyük bir Amazon dominasyonu var ki zaten Prime'a da 20 dolar ödediğin için hani başka siteden alışveriş yapma fikri zaten şey geliyor. Saçma geliyor. İade kolaylığı falan. Hani burası bayağı burada bu anlamda tekelleşmiş. Ama bu mobil uygulama olayı beni birazcık şey yaptı. Umutlandırdı. Sen ne düşünüyorsun Tahir? Mesela hani trafiğe çok hakim olan bir insan olarak diğer e-ticaret yöneticileriyle de konuşuyorsundur. Hani buradaki mobil alışkanlıkta kaldığı sürece çünkü gerçekten AI dönüşümü birazcık daha yavaş olacak gibi geliyor çünkü kulağa.

— Abi ben yine sizden biraz daha geleneksel düşünüyorum galiba. Ben çok kolay bir geçiş olacağını düşünmüyorum. Bence insanlar ChatGPT'den özellikle Türkiye'de kolay kolay almazlar. Özellikle başlangıçta. Zaten ChatGPT'nin de ne olacağı belli değil. Yani şu an işte kullanım oranları düşüyor ya görüyorsunuz yani sizler de. Tabii ki herkesin cebinde işte olması bir numara olması sebebiyle birinci ama başlangıçta aynen Google Ads gibi çalışacaktır. Oradan basacaksın. Aynen Can gibi düşünüyorum. Büyük ihtimalle ilgili web sitesinin app'ine seni yönlendirecek. App'i yoksa işte App Store'una, Google Play'ine yönlendirip sana indirtmeye çalışacak. Belki de oraları işte CPI gibi kullanacağız. Yani hani app indirme bölgeleri gibi kullanacağız.

Ama insanlar ya ben kendim bile ChatGPT'den bir ürün almam yani büyük ihtimalle. Çünkü daha önce.

— Alırsın belki hani. Ürünü satın alma noktasına kadar gelirsin. Hani belki ürünü araştırmayı belki yapmak isteyebilirsin ama bana da satın almak bir garip geliyor ya.

— Yani ya bir kere işte her web sitesine girip oradan almak. Oranın bir güvenini kazanmak. Belki ürünle ilgili sitenin kendisinden bilgi almak. Çünkü sadece ürün bilgisi almıyoruz ki mesela. Biz kargo bilgisi de alıyoruz değil mi? Ürün kargoya ne zaman verilecek? Hangi kargoyu kullanıyorlar falan. Yani tabii ki ChatGPT bunları da entegre edebilir kendisine ama kullanıcı için tek önemli olan şey ürünün ne olduğu değil yani. Nasıl gönderileceği. Bana kaç günde gelecek. İade edebilir miyim? Ya orada bir sürü soru var. Hatta ben şeye bile bakıyorum. Dün oğluma şey alacaktık. Mayo alacaktık. Yüzücü mayosu. Yüzücü mayosu gibi şeyler de her yerde yok yani. Böyle örnek veriyorum. İşte Trendyol'da Hepsiburada'da falan aradığın zaman çok kısıtlı. Ama bilmem ne yüzme falan öyle siteler var ya böyle.

Yani bu işi bu olan siteler var. Onlara giriyorsun. Bu sefer iletişime basmak istiyorum yani. Çünkü bu adam var mı yok mu nerede falan. Anlatabildim mi? Yani böyle de süreçler var. Yani herkes şeyler alıyor ki.

— Ghost listede olabilir yani. Zamanında açılmıştır kimse siparişlerine bakmıyordur falan.

— Ben de o konuyu yaşıyorum. Öyle bir adam yapar ki hani sitesini süper sever onu ChatGPT. Her şeyi işte Ahmet.com'dan vermeye başlar. O zaman da işler karışır. Biraz işte hukuki tarafları da var bu işlerin. Onları nasıl hack edecekler? O da zor. Özellikle son senelerde e-ticaretçilerin çok ciddi şekilde kafa yorduğu yerlerden bir tanesi de hukuk kısımları. Çok fazla regülasyon çıktı yani. AI'la ilgili daha gelecektir.

— Evet zaten ya şey her ülkeyi ben de takip ediyorum biraz regülasyonları. Her ülkede bir regülasyon süreci var. Bizim tarafta da öyle. Zaten bence şey KVKK kısmı da tam olarak bir şey noktasına dönüyor. Bu yani biz çok hukuk olarak hukuki olarak bakmıyoruz. Hep böyle e-ticaret ya da işte SEO ya da AI tarafı olarak bakıyoruz da. Şimdi KVKK kısmı da var. Satın alma boyutuna gidecek. Kredi kartı bilgileri mi girilecek? Ne olacak? Ben de biraz ilk etapta zaten ortak paydaş düşünüyoruz yani. Gösterecek ürünü ama yönlendirme yapacak.

Ama gelecek dönemde şeye döneceğini düşünüyorum. Ben belki ben çok uç düşünüyorum da. Günün sonunda şöyle bir noktaya gidiyoruz gibi bir his var içimde. Ben bir parfüm satın aldım. O parfümün bitme sürecine göre işte o parfümü bana benim kullandığım agent'ım tekrar satın alabilme noktasına kadar gidecek. Ya da bana bunu soracak. Parfüm bitmek üzere satın al. Ya bunu şu an sordurabiliriz tahminleme yaparak ama benim adıma karar verme noktasına gidecek. Tabii bu ne kadar sürede gider? Ya da insanlar bunu ciddi versiyonda kullanır mı? İşte dediğin gibi güven noktası var.

Hala senin dediğin gibi işte iletişime girip bakmak istiyorsun. Yani sadece aldığın siteden değil marketplace'ten aldığın yerin yorumlarına girip bakıyorsun. Bizim ya bizde genel olarak herkeste var bu güven problemi. Ürün doğru mu değil mi? Bu noktada ister istemez onun sağlayıcısına kadar gitmek isteyecektir ilk dönemde ama bayağı şey oluşturacak bence. Yani acabalar doğru. Olumsuz bir duygu var zaten hani AI'a karşı ve giderek aslında hayatımıza sağladığı katkıya rağmen o olumsuz duygu ve giderek ayar olmak da hani insanlar arasında popülerleşiyor. Dediğin gibi bu satın alma kararları gibi şeyleri falan hani çok hızlı insanlar belki teslim etmek istemeyebilir ama geçen katıldığım Hackathon'da gördüm bunu. Mesela çok ilginç yeni protokoller falan oluşturmaya başlamışlar. Mesela bu X402 tamamen hani bir protokol düzeyinde agent'ların diğer agent'lara ödeme yapmasını sağlayan bir protokol geliştirmişler.

Mesela gene token-based. Hani kendi aralarında Coinbase var galiba bunun da arkasında yanılmıyorsam. Ve yani şeye oturtmuşlar artık. Ve bu bayağı artık yeni standart olacak gibi görünüyor. Ve de hani yavaş yavaş bir ticaret hacmi oluşmaya başlamış. Ufak tefek de olsa. Hani bu birazcık böyle ilginç belki takip edilmesi gereken bir trend olabilir. İkinci de hani bugün bahsetmek istediğim şeylerden birisi de hani bu WebMCP konusu. Biz de şimdi bununla ilgili bir ürün yaratıyoruz. İşte WebMCP net girebilirsiniz. Arada tire var. Ve hani bu yaklaşık işte bir buçuk hafta önce falan çıktı. Ve hani sitelerinizde işte şema etiketlemeleri gibi belirli etiketlemeler yapıyorsunuz. İşte Search Product'ı işte Teknosa yukarıdaki Search Bar'ını Search Product Tool'un içine sarmalıyor.

Ve agent artık Teknosa'da direkt olarak kendisi arama yapabiliyor. Yani gidip onun kendi bir MCP Server yazmasına gerek kalmıyor. Ya da işte bulduğu product'ın detaylarını alabiliyor ID'ye göre. Ya da doğrudan kategoriyi gezebiliyor. Ya da sepete atabiliyor. Kupon uygulayabiliyor. Ve işte siparişe göre onu sürekli track order yapıp alabiliyor. Hani bu böyle ara hızlandırıcı protokollerin hani sahip olduğumuz endişeleri giderici böyle ani şeylerinin olması, katkılarının olması beni böyle bir tık bu noktada endişe ettiriyor. Ama umarım bir tık yavaş ilerler. Yani ben AI ile ilgili hani her gelişmeyi takip ediyorum ve hoş tutum ama eminim çoğunuz öyle hissediyorsunuzdur. Yani böyle bir şeylerin bir tık yavaş gitmesi, insanların adaptasyonunun yavaş olması, şirketlerin işte regülasyon nedeniyle çok hızlı inovasyon yapamaması gibi şeyler.

Ya da işte bir ara Zuckerberg'ün onlarca milyon dolar para verip OpenAI'dan Research'ü çalması falan. Hep bana çok pozitif şeyler gibi geliyor. Çünkü hani bir alanda gücün birikmesindense bir tık yayılması gerçekten çok daha sağlıklı olacak gibi görünüyor.

— Şöyle bir şey var. Bu düşünceye bence biz zaten şey yeni modeller yeni model çıktıkça bir şeylerin üretilmesi Vibe Coding'in daha hızlı olması. Yani mesela Gemini 2.5 Pro ilk çıktığında hepimiz dedik müthiş bir model. Daha çıkalı yani Temmuz'da çıktı. 2025 Temmuz'da çıktı aslında.

— Üçü geldi. Kullanmıyorsun artık değil mi modeli? Hani iki buçuktan üçe geçene kadar bir ay içinde falan tükendi yani yeni bir modelle.

— Ya o şeye çok alıştık bence AI tarafında. Bizim gibi AI kullanan ya da AI ile bir şey geliştiren, AI projeleri geliştirenlerde hızlı tüketim mantığı oluştu. Hemen tamam bitti bizim için. Yani yeni bir ürün çıktı. Onu aldık kullandık ama onun daha iyisi varsa tamam onu iptal edelim ona geçelim. Şey gibi düşünüyorum ben bunu. Biz de bunu yapıyoruz mesela. Cloudy Code Sonnet 4.6 ile işte Codex'i karşılaştırıyoruz. Codex daha iyi. Hadi oraya geçelim. Windsurf'e bakalım. Oraya geçelim. Ne iyiyse oraya kayma düzlemi. Sürekli de bu yenisi çıktığı için.

— Çok hain bir tüketicisi var AI'ın ya. O power user'lar özelinde hani en ufak böyle bir burun farkıyla öne geçtiğinde hemen switch edip diğerine geçiyor. Hani çok şey sahip olmak istemeyeceğin ve hoşlanmayacağın tarzda bir müşteri tipi gerçekten.

— Evet. O yüzden de şeyi düşünüyoruz bence. Belki biz öyle düşünüyoruz ya da her insanlar nasıl düşünüyor bilmiyorum ama çok hızlı gelecekmiş gibi düşünüyoruz her şeyi. Yani artık ChatGPT'den alışveriş yapmak, kredi kartı girme noktasına kadar çok hızlı gelecek gibi düşünüyoruz ama ben hala bunu söylerken yine de çok hızlı geleceğini düşünüyorum yani. İnsanların alıp almamasından ziyade bu entegrasyonun ben çok kısa sürede yapılacağını düşünüyorum ki.

— Bakalım bunu bir tarihe not düşelim. 2027 geldiğinde ilk alışverişini yapmış olacak mısın ChatGPT? En azından hani Amerika için. Hani belki bütün Avrupa'ya yayılması birazcık zaman alabilir. Bu arada Tahir 10 dakika sonra çıkacağını biliyorum. Senlik bir son sorum daha olacak. Şeydeki fikrini merak ediyorum. Şimdi mesela bu AI'ın hani hızlı ilerlemesinden bahsettik ya. Bir dönem herkes hemen şey moduna girdi. İşte canlı destek 3 ay, 6 ay yok olacak. İşte voice agent'lar şöyle gelecek böyle gidecek falan. Ya ben insanlarla mesela voice agent'lar hakkında konuşurken hani AI engineer'lar ya da girişimciler genelde çok hype'lı. Ve insanların hani voice agent'lara yani sesli yapay zeka asistanları TDK'lıyı inceleyelim. Bu voice agent'ların çok hızlı adapte olabileceğini ve insanların da bunu seveceğini hani düşündüler.

Ama şimdiki hani gelinen noktada baktığında hani gecikme düşse bile yani ben bir işletme sahibinin hani kolay kolay değerli bir lead'in akış noktasını oraya verebileceğini çok düşünmüyorum. Senin voice agent'lar hakkındaki fikrin ne? E-ticarette sence kullanım alanları kısa vadede destekte olabilir mi? Ama destek de bir yandan sinirli bir müşteri olabiliyor genellikle. Hani hangi alanın içerisine daha çok entegre edileceğini düşünüyorsun voice agent'ların?

— Ya biz kullanmaya başladık. Pek çok şirkette bence kullanıyordur. Şu anlamda şimdi chatbotlardan çok fazla şikayet vardı. Voice olmayan normal yazılı olanlardan bahsediyorum. Ben de hiç ısınamadım yani o teknolojiye. A diyorum bana Z'den bahsediyor falan bambaşka şeyler anlatıyor. Ama voice agent'lar daha tutarlı çalışıyor bir kere. Evet bir gecikme var mı? Var. Hani ben bir şeyler bir şeyler söylüyorum. O önce anlıyor anladığına cevap veriyor falan ama biraz daha ben özellikle son dönemde işte çağrı merkezi sektöründen çok arkadaşlarım var. Onların işlerini doğrudan etkilediği için onlar çok daha işin içindeler. Son bir demo dinledim. Ben konuşurken daha konuşmam bitmeden arkada işte proses etmeye başlıyor ve işi iyice hızlandırmışlar. Ya tamam hala daha bir insan gibi değil ama işte IQ'su biraz düşük bir insan gibi.

Yani konuşmaya devam edebiliyor.

— Duygusu nasıl? Türkçe denediğini düşünüyorum. Duygusu iyi mi?

— Şu hafta galiba geçen hafta oldu yine. Eleven Labs kendisi voice agent tool'unu içine entegre edip bütün startup'ları öldürdü sağ olsun. Öyle de bir problem var mesela şu anda. Ana problemlerden bir tanesi işler ölüyor. Devamlı işler ölüyor. Ama hani bizim gibi diyeyim hani böyle büyük şirketler, küçük şirketler kullanmaya devam ediyorlar. Ha senin sorduğun soru böyle lead özelinde yani ben özel bir müşteriye uyumla gider miyimse? Gitmem ben şu anda gitmem. Ama ben bir call center'sam. Beni arayanların %95'i beni X için arıyorsa o X hep aynıysa o zaman çok da büyük bir risk yok. Bu aslında kurduğunuz işin riskine bağlı bir şey diye düşünüyorum. Ama genel olarak özellikle AI'ın bu noktada zaten en büyük devrimi herhalde yaptığını herkes kabul eder.

Ve kolay da bir geçiş. Yani hem maliyet anlamında ya maliyet de çok büyük kesintiler var. Yani ben orada %80'ler %90'lar gibi rakamlar duyuyorum ki çok çok büyük rakamlar bunlar. Özellikle büyük şirketler için. Orada biraz da olsun müşteri memnuniyetsizliği kabul edilebilir olabilir şirketler için. O yüzden ben kullanılacağını düşünüyorum. Yani o tarafta sizden sizin gibi düşünüyorum diyeyim yani. O geçiş hızlı olacak ama diğer geçiş için o kadar hızlı olacağını düşünmüyorum.

— Yani o tarafta şöyle bir şey var. Inbound ve outbound çağrıları aslında ayırmak lazım. Outbound çağrılar bence çok hızlı geçecek buna. Yani örnek veriyorum bir ürünün pazarlaması için ya da bir eğitim satışı için bir liste aranacak. Outbound verebilirsin mesela. Ve şey bence ilk etap şöyle olacak ki ben birkaç tane denk geldim. Satışa dönme ihtimali olanlar human'a dönecek. Yani konuştuk tamam o zaman aktarıyorum ya da aktarmadan direkt lead'i alıp bir daha arama yaptırılabilir. Yani şey tamamen zaman tasarrufu. Bence en büyük problem şu an bu arada latency. Yani o aradaki latency'nin ki çözülmeye başlandı. Latency düştüğü andan itibaren çoğu call center ya da işte kurumsal firmalar destek tarafını voice agent'a çevireceğini düşünüyorum. Evet bence de gecikme hala çok rahatsız edici.

Bir de şey de çok rahatsız edici. İşte turn detection. Yani sen gerçekten konuşmaya başladın mı başlamadın mı? Hani o şey 7 kişinin olduğu şirket içi Zoom toplantısında herkesin lafa girmesi gibi böyle bir çekinmeli bir olay oluyor ya AI'la. Sen bir şey diyorsun AI susuyor. Sen konuşuyorsun AI geri başlıyor falan. Hani aşırı derecede inorganik. Ben şeyi çok merak ediyorum. İlk büyük ölçekli dolandırıcılık voice agent'larla ne zaman gelecek? Türkiye'den bu konuda çok umutluyum. Büyük bir şey bekliyorum. Çünkü telefon dolandırıcılıkları konusunda hani markayız. Çok yaratıcı yöntemlerimiz var. Artık böyle klişeleşmiş, kendi içinde kemikleşmiş. Eğer baktık orada bence bu arada iyi de bir şey var. Şu anki seviyeyle bile yapılabilir.

Sadece herhalde bu işlerle uğraşan kişilerin şu an çok Vibe Coding deneyimleri yok diyelim. Yakında duyarsanız ama bana mutlaka gönderin. Ben de çok merak ediyorum o tarafın nasıl gelişeceğini. Son bir soruyla toparlayalım. Tahir de çıkacak. Onunla vaktini geçirmemiş oluruz. Omnichannel marketing ve kişiselleştirme teknolojileri AI ile nasıl gelişir? Bu alandaki kısıtlar ve fırsatların neler olabileceğini düşünüyorsunuz demiş Melike Kalkan. Bu Tahir'e gider bu soru doğrudan. Ben omnichannel'ı hani o perspektifte çok geniş düşünemiyorum. Sen tam buna uygun bir yerde çalışıyorsun zaten.

— Yani tabii ki duyuyoruz falan diyeyim arkadaşlardan. Şöyle şeyler var. Omnichannel özellikle benim bildiğim kadarıyla bu işte Dubai Arap bölgesinde falan çok gelişmiş durumda. Orada ben mağazalardaki Türkiye'de de vardır belki ama benim bildiğim kadarıyla orada çok iyi bir mağaza biliyorum bunu yapan. Web ile mağazayı çok iyi şekilde bağlayan. Bu arada tabii Avrupa'da yapılamamasının, Amerika'da yapılamamasının sebepleri de var. Hani biraz daha güvenlik nedenleriyle ama orada mağazada bayağı böyle mağaza heatmap'leri çıkarılma, ona göre mağazaların düzenlenilmesi, işte hangi standın önünde ne kadar kalınmış onların bakılması.

Sadece müşteri anlamında değil bu arada. Oradaki benim stafım yani orada çalışan satış temsilcisi anlamında da bizde promotör işi var. Bilmeyenler için söyleyeyim. Tamamen örnek veriyorum. İşte Samsung bir insan gönderebiliyor bize Samsung ürünleri satması için. Apple bir ürün diyor ki insan gönderebiliyor falan. Bu insanların da verimliliğinin ölçülmesi anlamında. Aynı zamanda mağazaya girenler erkek mi kadın mı ortalama yaşları ne hepsini bu kameralar falan işte artık ölçebiliyorlar. Böylece biz Google Analytics'te ne görüyorsak mağaza içinde onları görmeye başlayabiliyoruz. Yani senin segmentleyebiliyorsun bile. Diyor ki ben gördüm yani dashboard'unu falan gördüm. İşte 20-25 yaşındaki erkek kullanıcıların bilmem kaçı telefonlarla ilgileniyor falan diyebiliyorlar oralarda. Bayağı iyi.

— Azıymış ya. Cinsiyet ve yaş detection'ı zaten görüntüden alıyor ve standların pozisyonlarına göre ürün grupları ile bunu doğrudan ilişkilendirebiliyor. Çok iyiymiş.

— Çok data odaklı çalışıyor mağazalar böylece. Onlar da hani hangi ürünleri almaları gerektiğini, hangi ürünleri satmaları gerektiğini falan öyle biliyorlar. Omnichannel'a bağlayan noktası da tabii hani web tarafına reklamcılık anlamında da bunu takip edebiliyorlar. Yani benim mağazama gelen insan oraya geldi mi işte Android cihazlardan takip edebiliyorlar. Device to device falan. Oralarda biraz daha gelişmiş. Bizde hem bu arada yatırımlar çok pahalı. Yani bu bahsettiğim kameralar falan filan bayağı böyle çok çok pahalı. Herkesin yapabileceği şeyler değil. Hani adına AI mı diyorsun?

— Real-time mı oluyor Tahir bu olay bu arada? Gün sonu mu oluyor?

— Real-time olan değil. En son baktığında belki yaklaştırmışlardır. Ama bayağı üst düzey yöneticilerin dashboard'ları var. Bakıyorlar. Yani aynı biz aslında raporlama işte BI'lar kullanıyoruz ya mesela. BI'a bakıyor. Mükemmel bir özellik ya. Ben bayılmıştım yani gördüğüm zaman. E-ticarette çok güzel böyle şeyler yapmışlar. Line'lar yapmışlar. Yani ben öyle şeyler görmeyi çok isterdim. Bayağı ürünün gelişinden ürün bana kimden geldi line var böyle en solda sayı doğrusu gibi düşün. Ürün bana tık diye geliyor böyle şey gibi animasyon gibi yapmışlar. Hop bilmem ne depoma gidiyor. Oradan işte bilmem ne kullanıcısına gidiyor. Onun şehrine böyle seyahat ediyor falan. Harika şeyler yapmışlar gerçekten. Ya böyle ne bileyim insanı etkileyen ürünler bence ileride şey olabilir.

Hype olabilir. Çünkü aşağı yukarı hepimiz aynı şeyleri kullanıyoruz. Ne kadar gelişmiş olsa da. Ama hani omnichannel marketing kişiselleştirme biraz da güvenlik endişelerini yıkmamıza bağlı. Yıkamıyoruz ya onları biz. Özellikle işte Avrupa Birliği falan. Bizde mesela kameradan yaş maş bakamazsın büyük ihtimalle. Hatta o insan tekrar geldi mi return in customer'ım ona bile bakamıyorsun. İnsan işte sen onu tanıyamazsın. Tanımaman gerekir gibi. Kredi kartı save'leyemiyorsun falan. Bir sürü yapamadığımız şey var. Yapamadıklarımız yüzünden de bu kadar gelişemiyor. Ama daha açık olan bölgelerdeyim. Daha kolay ilerliyorlar tabii. Onlar daha data odaklı olabiliyor.

— Evet gerçekten. Yani bir de Avrupa Birliği'nin içini hayal edemiyorum. Almanya'daki Fransa'daki regülasyon daha da bambaşka seviyededir yani.

— Almanya dedin ben de anladım ya. Orada mümkün değil zaten. İmkansız.

— Bilmiyorum vallahi artık bu AI teknolojileriyle birlikte birazcık onlar da gevşemeye giderler mi gidemezler mi? Çünkü regülasyon da bir tık Avrupa'ya da zarar da veriyor yani. Hani mesela Çin bunun ters anlamda çok iyi bir örneği yani. Her türlü training datasının inanılmaz derece serbest olduğu ve surveillance country diyebileceğimiz düzeyde artık hani her yerde kameraların olduğu bir yerin AI'da bu kadar gelişmesi video işlemede falan bazı şeylerine bir tık etkisi oluyor. Bence güzel bir bir buçuk saat geçirdik. Birazcık da dağınık konuştuk ama ben sohbet tadında olduğu için umarım hani amatör moderatörlüğüm de güzelce de sizlere de dağıtabilmişimdir sözleri. Teşekkür ederiz Tahir konuk olduğun için tekrardan.

Çok keyifli bir sohbet oldu bizim için de. Öyleyse veda edelim izleyicilerimize. Teşekkür ediyoruz katılan herkese.

— Teşekkür ederiz. Tahir ayağına sağlık. Teşekkür ederiz.

— Teşekkür ederim. Herkese görüşmek üzere.

— Görüşürüz. Hoşçakalın.