Gazeteciler ve Haber Odaları için Yapay Zeka Eğitimi

AI, araştırma malzemesini düzenlemeyi, deşifreyi ve ilk taslağı hızlandırabilir. Röportaja katılamaz, hiç görmediği bir belge üzerinden bir olguyu doğrulayamaz ve imza altında yayımlanan haberin sorumluluğunu taşıyamaz. Bu eğitimde gazeteciler AI'ı gerçek haberler üzerinde kullanırken doğrulama, kaynak koruması ve bütün yayın kararları insanda kalıyor.

modül
6
saat
13
Bize ulaşın

İhbarlar, arka plan dosyaları, resmi belgeler, kayıtlı röportajlar, deşifreler, taslaklar ve düzeltme kayıtları gazetecinin günlük işinin parçası. Kuralları belirlenmemiş bir AI kullanımı bunların hepsini riske atabilir. İmza, haberi hazırlayan kişinin kaydı kontrol ettiğine, röportaja katıldığına ve her olgunun sorumluluğunu üstlendiğine dair sözdür. Kontrolsüz kullanılan pratik bir taslak aracı ise alıntıların anlamını törpüleyebilir, doğrulama adımlarını atlayabilir ve gizli malzemeyi tüketici ürünlerine taşıyabilir.

Üretken AI, imzanın arkasındaki hazırlık işini hızlandırabilir. Bir ihbarın çevresindeki araştırmayı düzenleyebilir, kaydedilmiş röportajı kullanılabilir notlara dönüştürebilir ve doğrulanmış malzemeden ilk taslağı kurabilir. Röportajı yapamaz, görmediği belgeyi doğrulayamaz ve imzanın sorumluluğunu alamaz. Deşifreyi temizleme, zaman çizelgesi hazırlama ve ilk taslak gibi işler AI desteğiyle yürütülebilir. Bütün doğrulama kararlarıyla kaynak ilişkileri gazetecide kalır. Yayına alma kararını da yine insan verir.

Bu program gazetecinin kendi pratiğine odaklanıyor. Haber araştırması ve röportaj desteğini, doğrulama kontrol listelerini, gazetecinin kendi üslubuyla taslak hazırlamasını, kaynak korumasını, düzeltme ve bilgilendirme alışkanlıklarını kapsıyor. Yüksek hacimde başlık ve metadata üretimi, arşiv sistemleri, yerelleştirme süreçleri, bülten ve sosyal medya uyarlamaları ile kurum genelindeki editoryal çalışma kuralları Medya ve Yayıncılık için yapay zeka eğitiminde ele alınıyor. Eğitimi vermeden önce müfredatı konu alanlarınıza, kaynak türlerinize ve mevcut doğrulama ile düzeltme sürecinize uyarlıyoruz. Yapay zeka eğitimi kataloğundaki bütün programlarda aynı hazırlık yaklaşımını izliyoruz.

Haber araştırması çoğu zaman teslim süresine sığmıyor

Arka plan dosyaları, kamu kayıtları, resmi belgeler ve yıllar boyunca yayımlanmış haberler her teslimin arkasında duruyor. AI, gazetecinin araştırma için zaman çizelgesi hazırlamasına ve peşine düşülecek boşlukları görmesine yardımcı olabilir. Bir iddia habere girmeden önce arkasında yine bir belge veya kişi bulunması gerekiyor.

Bir röportaj, tekrar dinlenebilecekten fazla malzeme çıkarıyor

Tek bir görüşme saatlerce kayıt ve sayfalarca deşifre üretebilir. AI destekli deşifre ve not düzenleme, gazetecinin not yetiştirmek yerine kaynağı dinlemesine alan açıyor. Ne söylendiği konusunda asıl kayıt ise her zaman ham ses dosyası olarak kalıyor.

Akıcı bir cümle doğrulanmış sayılmaz

Dil modelleri, dayandıkları iddia doğru olsun ya da olmasın kendinden emin cümleler kuruyor. Bu nedenle taslak desteğiyle habercilik arasında açık bir sınır çiziyoruz. Üretilen özet doğrulama için başlangıç noktası olabilir, ikinci kaynağın yerini alamaz.

AI kullanılan süreçteki hata güveni daha hızlı zedeliyor

Düzeltilirken anlamı değişmiş bir alıntı veya yanlış kişiye atfedilmiş bir ayrıntı güveni çabuk zedeler. İmza altında yayımlanan uydurma bir olgu da aynı sonucu doğurur, üstelik güveni geri kazanmak çok daha uzun sürer. Gazetecilerin uygulanabilir bir düzeltme alışkanlığına ve AI kullanılan bir taslak geri alınırken neyin açıklanacağına dair net bir pratiğe ihtiyacı var.

Kaynak, kimliğini koruyan gazeteciye güveniyor

Gizli kaynaklar, yayımlanmamış belgeler ve yayın öncesi taslaklar tüketici AI araçlarının sunucularına ulaşmamalı. Haber odasının hangi malzemenin yerelde kalacağını ve hangi araçların onaylı olduğunu açıkça belirlemesi gerekiyor. Kaynağın kimliği de hiçbir prompt'a girmiyor.

  1. Habercilik için AI temelleri

    90 dkBaşlangıç

    Üretken AI'ın haber işlerinde neleri yapıp neleri yapamadığına somut örneklerle bakıyoruz. Uydurma bir olgunun veya alıntının fark edilmeden habere girebileceği noktaları inceliyoruz. Katılımcılar taslak desteğiyle habercilik kararlarını ayıran ortak bir dil oluşturuyor.

    • Büyük dil modellerinin doğruluktan bağımsız olarak akıcı metin üretmesi
    • AI'ın haber sürecine gerçekten yardımcı olduğu ve olmadığı noktalar
    • Makul görünen ama doğrulanmamış bir iddiayı fark etmek
    • Gazetecinin vermeye devam edeceği kararlar
    • Gerçek bir haberde denenecek düşük riskli ilk görevi seçmek
  2. Haber araştırması ve arka plan incelemesi

    150 dkBaşlangıç

    Gazeteciler bir konu alanından veya ihbar havuzundan düzenli araştırma planı çıkarmak için AI kullanıyor. Üretilen özet hiçbir zaman belgenin yerini almıyor. Her araştırma ipucu, haberde kendine yer bulmadan önce kontrol edilebilir bir kaynağa kadar izleniyor.

    • Bir haber fikrini araştırma planına ve soru listesine dönüştürmek
    • Kamu kayıtlarını, resmi belgeleri ve önceki haberleri zaman çizelgesinde düzenlemek
    • Adı geçen kişi veya kurumlar hakkında arka plan ve takip soruları hazırlamak
    • Özetin üstünden geçtiği boşlukları fark edip ayrı ayrı araştırmak
    • Her olgunun nereden geldiğini gösteren bir araştırma kaydı tutmak
  3. Röportaja hazırlık ve deşifre süreci

    120 dkBaşlangıç

    Röportajları kaydetmek ve deşifre etmek için uygulanabilir bir yöntem kuruyoruz. Düzenleme sırasında kaynağın kullandığı ifadeler korunuyor. Katılımcılar röportaj rehberi hazırlıyor, deşifreyi kullanılabilir notlara dönüştürüyor ve ham kaydı söylenenlerin asıl kaydı olarak saklıyor.

    • Araştırmadaki boşluklardan ve haber açısından röportaj rehberi hazırlamak
    • Kayıt için onay ve bilgilendirmeyi, kayıt içi ve kayıt dışı koşullarla birlikte ele almak
    • Deşifre araçlarını kullanırken düzenlenen metnin asıl alıntıdan uzaklaşmasını önlemek
    • Deşifreleri temalara göre düzenlemek
    • Belirsiz veya duyulmayan bölümleri elle yeniden dinlemek üzere işaretlemek
  4. Doğrulama desteği ve farklı kaynaklarla kontrol

    150 dkOrta seviye

    Gazeteciler bir iddianın çevresindeki doğrulama işini düzenlerken AI'dan yararlanıyor. Tarihleri, isimleri ve rakamları birincil belgelerle karşılaştırıyorlar. Son doğrulama yine insanın verdiği bir karar olarak kalıyor. AI çıktısını kanıt olarak değil, birincil kaynaklarla kontrol edilecek ipuçlarından biri olarak ele alıyoruz.

    • Bir iddiayı belgeler, kayıtlar ve önceki haberlerle karşılaştırmak
    • İsimler, tarihler, rakamlar ve alıntılar için doğrulama kontrol listesi hazırlamak
    • AI ile tutarsızlıkları işaretlemek, bu işareti kanıt saymamak
    • Doğrulanamayan bir iddiayı yalnızca alışılmadık bir iddiadan ayırmak
    • Bir iddianın yayına girmeden önce ikinci kaynağa ihtiyaç duyup duymadığına karar vermek
    • Uydurma kaynak gösterimleri ve dayanaksız istatistikleri yakalamak
  5. Gazetecinin kendi üslubuyla editoryal taslak

    150 dkOrta seviye

    Gazeteciler doğrulanmış notlardan ve deşifrelerden, kendi habercilikleri gibi okunan düzenli bir taslağa geçiyor. Editörün sorularını yanıtlarken kaynak ayrıntıları korunuyor ve taslak yeniden düzenlenirken doğrulanmamış malzemenin metne geri girmesi önleniyor.

    • Doğrulanmış notlardan haber yapısı kurmak
    • AI destekli taslakta gazetecinin kendi üslubunu ve çerçevesini korumak
    • Kaynak ayrıntılarını kaybetmeden editörün sorularını yanıtlamak
    • Kaynağın söylediğini değiştirmeden bir bölümü daha açık yazmak
    • AI'ın önerdiği ifadelerden hangisinin kalacağına karar vermek, diğerlerini çıkarmak veya yeniden yazmak
  6. Kaynak koruması, düzeltme ve bilgilendirme

    120 dkİleri seviye

    Son modülde bireysel alışkanlıkları haber odasının veya serbest gazetecinin uygulayabileceği bir rutine dönüştürüyoruz. Tüketici AI araçlarına hiçbir koşulda girmeyecek malzemeyi belirliyoruz. AI kaynaklı bir hata yayına ulaştığında düzeltmenin nasıl yapılacağını ve kullanıcıya AI'ın haberdeki rolü hakkında ne söyleneceğini de ele alıyoruz.

    • Kaynak kimliklerini, yayımlanmamış taslakları ve belgeleri tüketici AI araçlarının dışında tutmak
    • Hassas haberler için onaylı araçları ve güvenli alternatifleri seçmek
    • AI kullanılan bir hata yayına ulaştığında düzeltmeyi yürütmek
    • Sade ve açık bir bilgilendirme pratiği kurmak
    • Kaynak koruması için kişisel veya haber odasına ait bir kontrol listesi hazırlamak
    • Daha geniş kullanımdan önce tek bir konu alanında küçük bir pilot planlamak

Neler öğreneceksiniz?

  • Her olguyu dayandığı belgeye kadar izlemek
  • Kaydı güvenilir notlara ve alıntılara dönüştürmek
  • Hâlâ ikinci kaynağa ihtiyaç duyan bir iddiayı işaretlemek
  • Uydurma bir alıntıyı erkenden yakalamak
  • Gazetecinin kendi üslubunu ve çerçevesini koruyan bir haber taslağı hazırlamak
  • Kaynak bilgilerini koruyarak bir bölümü yeniden yazmak
  • Kaynağın adını bütün prompt'ların dışında tutmak
  • Düzeltme yayımlamak ve kullanıcının bunu görebilmesini sağlamak

Kimler katılmalı?

  • Farklı konu alanlarında çalışan muhabirler ve haber yazarları
  • Araştırmacı ve kapsamlı dosya haberciliği yapan gazeteciler
  • Serbest gazeteciler ve dışarıdan haber geçen muhabirler
  • Yerel ve bölgesel haber odası çalışanları
  • Büro şefleri ve kıdemli muhabirler
  • Gazetecilik öğrencileri ve kariyerinin başındaki katılımcılar

Haber odasına yönelik uygulamalar yaklaşık 13 saat sürüyor. Program genellikle iki günde veya vardiya ve teslim tarihlerine göre planlanan yarım günlük oturumlarda tamamlanıyor. Yerinde ve canlı online formatlarda aynı atölye odaklı müfredat işleniyor.

Format
Yerinde veya canlı online
Süre
2 gün (yaklaşık 13 saat, yarım günlük oturumlara bölünebilir)
Grup büyüklüğü
Grup başına en fazla 20 katılımcı
Dil
Türkçe veya İngilizce
Materyaller
Araştırma ve doğrulama kontrol listeleri, röportaj şablonları ve alıştırma defteri
Sertifika
Tamamlama sertifikası

Zeo 2011'de kuruldu, San Francisco, İstanbul, Ankara ve Lizbon'dan çalışıyor, uluslararası dijital pazarlama konferansı Digitalzone'u düzenliyor ve Copilot Akademisi'ni yürütüyor. Bu program, Zeo'nun 10+ yıllık danışmanlık ve eğitim deneyimini kurumsal yapay zeka benimsemesine taşır.

  • 2011İstanbul'da kuruluş
  • 10+yıllık danışmanlık ve eğitim deneyimi
  • 3ofis: San Francisco, İstanbul, Ankara, Lizbon
Her haber odasının konu alanları, kaynak türleri ve inceleme adımları farklı. Önce muhabirlerinizin bugün izlediği süreci dinliyoruz. Ardından alıştırmaları yayın teslimlerine göre hazırlıyor, hassas malzeme için sınırları ve eğitim takvimini buna göre belirliyoruz.
Bize ulaşın
Ortak bir ekran başında birlikte plan yapan iki çizim figür