İyi bir prompt'un anatomisi

Yeni bir iş arkadaşınıza "şu sayılara bakar mısınız?" dediğinizde hangi sayıların önemli olduğunu, ne aradığınızı ve sonucu kimin kullanacağını sorması gerekir. Mart ayında perakende segmentindeki ciroyu kontrol etmesini ve en büyük üç nedeni Ayşe'ye e-postayla özetlemesini istediğinizde işe başlayabilir. Copilot'un da bu açıklığa ihtiyacı var. Yüz ifadenizden veya bulunduğunuz ortamdan eksik bilgiyi çıkaramaz.

Copilot'tan aldığınız yanıt beklentinizi karşılamıyorsa görev için gerekli bir talimat eksik kalmış olabilir. Bu dersteki dört parçalı kontrol listesi, prompt'u göndermeden önce o boşluğu bulmanıza yardımcı olacak.

İyi bir prompt hangi dört öğeden oluşur?

Microsoft'un prompt rehberi dört öğe üzerinde durur. İyi sonuç veren prompt'larda da aynı yapı karşımıza çıkar:

1. Hedef, almak istediğiniz sonucu söyler. Bu bir özet, tablo, e-posta taslağı ya da risk listesi olabilir. Hem eylemi hem teslim edilecek çıktıyı belirtin.
2. Bağlam, bu çıktıya neden ve kimin için ihtiyaç duyduğunuzu açıklar. Hedef kitleyi, durumu, verilecek kararı ve vurguyu değiştirecek kısıtları ekleyin.
3. Kaynak, Copilot'un yanıtı neye dayandıracağını belirler. Bir dosya, toplantı, e-posta zinciri, yapıştırılmış metin ya da web kaynağı olabilir.
4. Beklenti, çıktının tonunu, uzunluğunu, formatını ve bölüm sırasını tanımlar. Bir bilgi kaynakta yoksa ne yapılacağını da burada söyleyin.

Hangi öğenin zayıf olduğunu çoğu zaman hatanın türünden anlayabilirsiniz. "Bu projeye yardım et" ifadesinde eylem ve teslim edilecek çıktı belli değildir, dolayısıyla hedefi düzeltmeniz gerekir. Özetle, karşılaştır, ayıkla, taslak oluştur, yeniden yaz, belirle, düzenle veya öner gibi bir fiille başlayıp ne almak istediğinizi söyleyin. Bağlama, yanıtı gerçekten değiştiren hedef kitleyi, amacı ve kısıtları ekleyin. Gereksiz arka plan da eksik bilgi kadar dikkati dağıtabilir. "Belge" demek yerine kullanılacak dosyayı açıkça adlandırın. Beklentiyi de gözlemlenebilir yazın. "Profesyonel yap" açık bir ölçüt vermez. "Tarafsız ton kullan, beş madde yaz ve her maddeyi 20 kelimenin altında tut" dediğinizde sonucu kontrol edebilirsiniz.

Kısa bilgi sorularında dört öğenin tamamına ihtiyaç olmayabilir. Çıktıyı paylaşacak, gönderecek veya bir kararda kullanacaksanız tam yapıyı tercih edin. Sonuç amacına ulaşmadığında bütün prompt'u baştan yazmadan önce sorumlu öğeyi bulun. Böylece çalışan talimatları koruyup yalnızca açık kalan kısmı düzeltirsiniz.

Öğeler yanıtı nasıl değiştirir?

Aşağıdaki satırlarda aynı istek adım adım gelişiyor. Eklenen her öğe farklı bir sorunu çözüyor:

Yanıtı düzelten şey prompt'un uzunluğu değil, gerekli bilgilerin tamamlanmasıdır. Hedefi, hedef kitleyi, kaynağı ve formatı açıklayan iki düzgün cümle, dağınık bir paragraftan daha iyi çalışır.

Her öğe başka bir sorunu giderir. Hedef, açık uçlu isteği kontrol edilebilir bir göreve çevirir. Bağlam, yanıtın vurgusunu belirler. Kaynak, olguların nereden geleceğini sınırlar. Beklenti ise çıktının biçimini tanımlar. Bu yüzden prompt'u yalnızca uzatmak yetmez. Hedefi üç kez tekrarlasanız da eksik kaynağı tamamlamış olmazsınız. İçerik amacından sapmışsa hedefe ve bağlama, olgular yanlışsa kaynağa, yalnızca biçim bozuksa beklentilere bakın.

Bağlam ile kaynak arasındaki fark nedir?

En sık karıştırılan iki öğe bunlardır. Yanıt olgusal açıdan doğru olduğu hâlde yanlış noktaları vurgulayabilir. Tersi de mümkündür, düzenli görünen bir yanıt kaynağın hiç söylemediği bir bilgi içerebilir.

Bağlam yanıtın vurgusunu, kaynak ise kullanılabilecek olguları belirler. İkisi farklı sorulara yanıt verir:

• Bağlam: "Hedef tarihin korunup korunmayacağına karar verecek operasyon liderleri için pazartesi günü bir bilgilendirme hazırlıyorum." Bu, Copilot'a neyi vurgulayacağını ve ne kadar açıklayacağını söyler.
• Kaynak: "Olgusal ifadeler için yalnızca 8 Temmuz tarihli proje notlarını kullan." Bu, Copilot'a her olgunun nereden gelmesi gerektiğini söyler.

Bağlam kanıt yerine geçmez. Copilot'a hedef kitlenin "üst düzey yöneticiler" olduğunu söylemeniz, notlarda bulunmayan bir bütçe rakamını kullanmasına izin vermez. Yanıt bir kararda kullanılacaksa kaynak sınırını açıkça yazın. Örneğin "Olgusal ifadeler için yalnızca SOURCE START ile SOURCE END arasındaki güncellemeyi kullan" diyebilirsiniz. Böylece talimatlarla kanıt birbirine karışmaz.

Kaynak, istediğiniz bir olguyu içermediğinde de Copilot'un makul bir şeyle dolduracağı bir boşluk bırakmayın. Bunun yerine ne yapacağını söyleyin: "İstenen bir değer kaynakta yoksa 'Belirtilmemiş' yaz." Bilmediğini itiraf eden bir yanıt, tahmin eden bir yanıttan çok daha yararlıdır.

Somut bir örnek düşünün. Proje güncellemesi riskleri listeliyor, ancak her riskin sorumlusunu belirtmiyor. Siz de bu güncellemeden bir risk tablosu istiyorsunuz. Açık bir kural yoksa Copilot makul görünen bir isim ekleyebilir ve tablo kaynağın desteklemediği bir olgu içerir. Düzenli görünen tabloya güvenen biri, kimsenin üzerinde anlaşmadığı bu isme göre hareket edebilir. "Belirtilmemiş" kuralını eklediğinizde boş hücre görünür kalır ve gerçek sorumluyu bulmanız gerektiğini anlarsınız. Kendinden emin bir tahmin dürüst bir boşluktan daha pahalıya mal olacaksa, eksik bilgiyle ne yapılacağını prompt'ta açıkça yazın.

Beklentiler bir yanıtı nasıl kontrol edilebilir kılar?

Beklentiler, istediğiniz çıktıyı kontrol edilebilir hâle getirir. Tonu, hedef kitleyi, gerekli bölümleri ve sıralarını, uzunluğu, tablo sütunlarını, madde yapısını ve eksik bilgi kurallarını burada tanımlarsınız. Bunları adlandırmak, yanıtı puanlayabileceğiniz bir standart oluşturur. "Profesyonel yap" ölçülemez. "Teknik olmayan yöneticiler için tarafsız bir tonla yaz, önce verilmesi gereken kararı, ardından durumu ve risk tablosunu ver, 400 kelimeyi geçme" ifadesini ise tek tek kontrol edebilirsiniz.

İki alışkanlık beklentileri hızla netleştirir. Önce istediğiniz davranışı olumlu bir talimatla yazın. "Üç somut sonraki adım ver" ifadesi, "belirsiz olma" demekten daha işe yarar. Koşullu durumlarda da eğer-ise kuralı kullanın. "Bir sorumlu yoksa 'Belirtilmemiş' yaz" buna iyi bir örnektir. Microsoft'un rehberi de bu iki kalıbı önerir.

İşte klavyenizin yanında tutabileceğiniz bir planlama şablonu olarak tüm çerçeve:

Hedef: [eylem ve teslim]
Bağlam: [amaç, hedef kitle ve ilgili durum]
Kaynak: [Copilot'un kullanması gereken materyal]
Beklentiler: [format, ton, uzunluk, sıra ve eksik bilgi kuralları]

Bu etiketler zorunlu bir yazım biçimi değil, kontrol listesidir. Alışkanlık oturduğunda öğeleri doğal cümlelerin içine yerleştirebilirsiniz. Asıl faydaları, yanıtı nasıl inceleyeceğinizi göstermeleridir. Beklentiler gözlemlenebilir olduğunda doğru bölümleri, sıralamayı, uzunluğu ve eksik değerlerin işaretlenip işaretlenmediğini tek tek kontrol edebilirsiniz. Başarı ölçütü belli olmayan bir prompt'u sonunda yeniden yazmanız gerekir.

Talimatlarla kanıtı görünür biçimde ayırmak beklentileri daha güvenilir kılar. Kaynak yapıştırdığınızda "Olgular için yalnızca SOURCE START ile SOURCE END arasındaki metni kullan" diyerek sınırı gösterin. Böylece kaynaktaki bir cümle talimat, talimatınızdaki bir ifade de tekrarlanacak olgu sanılmaz. Prompt uzadıkça bu küçük ayrım daha değerli hâle gelir.

Önce hangi öğeyi düzeltmelisiniz?

Yanıt beklentinizi karşılamadığında prompt'un tamamını hemen yeniden yazmayın. Önce sorunun yerini bulun. Yanıt hedefteki işi yaptı mı? Vurgu bağlama uygun mu? Her olgu kaynağa kadar izlenebiliyor mu? Format ve eksik değer kurallarına uyulmuş mu? İlk başarısız kontrol, hangi öğeyi düzeltmeniz gerektiğini gösterir.

Ardından yalnızca en büyük sorunu düzeltin. Brifing iyi olabilir, ancak kaynakta bulunmayan bir risk sorumlusu eklenmiş olabilir. Bu durumda yeni bir prompt yazmanız gerekmez. "Yalnızca kaynakta belirtilen olguları kullanarak yeniden yaz. Kaynak hiçbir risk sorumlusu adlandırmıyor. Çıkarımla eklenen her sorumluyu 'Belirtilmemiş' ile değiştir ve dört bölümün tamamını koru" şeklinde hedefli bir takip talimatı verin. Böylece doğru hedefi ve kaynağı korur, yalnızca başarısız öğeyi düzeltirsiniz. Her şeyi baştan yazmak, çalışan parçaları da bozabilir.

Son adım doğrulamadır. Kaynak desteklemiyorsa akıcı bir cümle de başarısız sayılır. Güvenmeden önce her adı, tarihi, sayıyı, durumu ve sorumluyu kanıtınızla karşılaştırın. Kontrol listesini aynı sırayla uygulayın. Yanıt hedefi yerine getirdi mi, bağlama uydu mu, kaynağın içinde kaldı mı ve beklentileri karşıladı mı? Bu hedefli düzeltmeyi bir sonraki Dene, düzelt, geliştir dersinde uygulayacaksınız. Şimdilik hangi öğenin hataya yer açtığını bulmanız yeterli.